6526bfbe

Ontwikkelingstrauma helen

Fri, 10 Apr 2026 11:41:46 GMT

Elk kind heeft dezelfde vijf basisbehoeften. Als hier niet aan wordt voldaan, past een kind zich aan om de situatie zo goed mogelijk te doorstaan. Zo ontstaan er een onbewuste adaptieve overlevingsstijlen die als kind functioneel waren, maar die je als volwassene kunnen belemmeren. We onderscheiden de volgende tekorten in basisbehoeften en de daarbij behorende overlevingsstijlen:

Verbinding: Je raakt het contact met je lichaam en emoties kwijt, waardoor het moeilijk wordt om relaties aan te gaan.
A fstemming: Je negeert je eigen behoeften of weet niet goed wat je nodig hebt.
Vertrouwen: Je hebt moeite met vertrouwen en afhankelijkheid, waardoor je het lastig vindt hulp te vragen of steun te ontvangen.
Autonomie: Grenzen aangeven voelt bedreigend, je durft geen nee te zeggen of je mening te uiten zonder schuld of angst.
Liefde-seksualiteit: Je hebt moeite met het openen van je hart en het aangaan van liefdevolle, vitale relaties.

Het NeuroAffective Relational Model (NARM) kijkt functioneel naar het verleden: alleen wanneer oude pijn het heden belemmert, wordt dit onderzocht. Zo ontstaat ruimte voor herstel en groei, zonder te blijven hangen in het verleden.

In een sessie word je uitgenodigd om een actuele situatie te onderzoeken waarin je vastloop t . Samen onderzoeken w e wat je lichamelijk en emotioneel ervaart—misschien voel je spanning in je buik of een terugtrekkende beweging. De kunst is deze gevoelens te erkennen zonder oordeel , maar mild en met aandacht. Zo kun je ontdekken welke oude overlevingsstrategie zich nu aandient (bijvoorbeeld: jezelf afsluiten om pijn te vermijden).

Door in het moment stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt, ontstaat meer helderheid. H et helpt om dan een kleine stap te zetten, zoals het benoemen van je behoefte aan verbinding, en te ervaren dat het veilig is dit uit te spreken. Zo word en in een sessie niet alleen patronen inzichtelijk gemaakt, maar wordt er ook ruimte gecreëerd om vanuit het nu te kiezen voor meer authenticiteit en contact, voor heling en groei.

Bron en boekentip: Ontwikkelingstrauma helen, Laurence Heller

Brain spotting

Thu, 02 Apr 2026 12:49:36 GMT

Soms is het moeilijk onder woorden te brengen waar je mee zit. Of je wilt niet herbeleven wat je zo geraakt heeft. Of je zit met trauma's uit een periode waarin je nog geen taal had. Dan is het fijn om een verwerkingsmethode te hebben die met het pre-verbale en pre-cognitieve deel van je hersenen werkt. Brainspotting werkt met dit onderbewuste deel van je brein om trauma's en andere diepgewortelde blokkades te verwerken en te helen.

Brainspotting is een hersengebaseerde therapie die door dr. David Grand, trauma-expert, is ontwikkeld vanuit EMDR. Door middel van bepaalde oogposities wordt er verbinding gemaakt met het brein en het lichaam. Het klinkt misschien vreemd, maar door te kijken naar het puntje van een aanwijsstok, komen er processen op gang die helpen bij de verwerking van oud zeer en trauma's.

Traumatische ervaringen zijn ervaringen die op dat moment niet verwerkt konden worden en die als het ware in een soort capsule in het brein bewaard worden om op een later moment te verwerken. Bij brainspotting kun je door de oogposities toegang krijgen tot die capsules.

De verwerking is op onbewust niveau, gaat vaak in golven en kan bestaan uit tranen, boosheid, oogbewegingen, schokkerige bewegingen, een misselijk gevoel, gapen, etc. Hoe de verwerking zich uit, verschilt per persoon en per keer. De verwerking gaat na een sessie vaak nog door.

Het mooie is dat we het niet hoeven te begrijpen en het niet kunnen sturen. Het limbische systeem neemt het van ons over en verwerkt alsnog wat vroeger niet verwerkt kon worden.

De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek naar deze methode gedaan en komt er steeds meer erkenning voor. Mocht je interesse hebben een brainspotting sessie te ondergaan, laat het me weten.

EMDR

Sat, 30 Mar 2024 14:37:03 GMT

De afgelopen maanden heb ik de basis- en vervolgopleiding EMDR gevolgd en inmiddels ben ik begonnen met het toepassen hiervan op cliënten. Wat een fantastische methode! De spanningen die bepaalde traumatische ervaringen automatisch met zich meebrachten, verdwijnen soms al binnen minder dan een half uur!
Cliënten kijken me verbijsterd aan als ze moeten constateren dat de spanning die ze eerst nog een acht gaven op een schaal van 10 een paar minuten later verdwenen is. 'Ik voel het niet meer!' Een client liet na afloop zijn tranen lopen en verzuchtte dat dit blije tranen waren. Hij had al zolang met een beladen herinnering gezeten en ineens was de spanning weg.

Ook het installeren van hulpbronnen, het via een EMDR methode benadrukken van positieve eigenschappen en ervaringen, heb ik nu al een aantal maal toegepast om het zelfvertrouwen van cliënten in bepaalde situaties te vergroten. Ook die resultaten zijn tot nu toe veelbelovend.

EMDR, oftewel Eye Movement Desensitization Reprocessing is een therapievorm waarbij de emotionele lading bij een heftige herinnering vermindert. Het meest bekend is het van de vingerbewegingen die je met je ogen moet volgen. Er zijn echter ook andere methoden zoals de butterfly hug, het tikken op je knieën of het werken met geluiden. EMDR is een beproefde methode voor de behandeling van PTSS (Post Traumatisch Stress Syndroom). Het wordt alom erkend en door vele psychologen toegepast.

Toch is het nog een raadsel waarom het werkt. Het vermoeden is dat het te maken heeft met het werkgeheugen dat extra belast wordt door de afleidende vingerbewegingen (of andere stimuli). Ook de bilaterale stimulatie wordt genoemd als mogelijk oorzaak. Zowel je linker- als rechterhersenhelft wordt betrokken als je je ogen een aantal malen, op aangeven van de therapeut, van uiterst links naar uiterst rechts beweegt en weer terug. EMDR wordt dan vergeleken met de REM slaap waarin je ogen ook heen en weer gaan en je vermoedelijk de ervaringen van overdag verwerkt.

Wat het ook is, het is geweldig om te ervaren hoe blij mijn cliënten ermee zijn. Ik ga hier mee door!

Felt sense

Wed, 13 Dec 2023 09:29:58 GMT

Een van de mooiste oefeningen in mijn praktijk is die waarin ik een client begeleid met aandacht naar binnen te gaan en te benoemen wat die voelt. Dat wat opgeslagen ligt in het lichaam, mag gezien worden, wil gezien worden, wil erkend worden. Door te benoemen wat je voelt aan lichaamssensaties kan er heling ontstaan.

Eugene Gendlin noemde deze lichaamssensaties felt sense. Gendlin is de grondlegger van focussing, de techniek voor het luisteren naar (de wijsheid van) je lichaam. Hij ontdekte dat de felt sense de variabele was die er het meest voor zorgde dat een therapie succesvol was.

Zo'n lichaamssensatie kan de kleinste trilling of hapering zijn. Door hier met je aandacht en adembeweging naartoe te gaan, kunnen blokkades opgelost worden. Deze kleine sensaties kunnen ook als richtingsaanwijzer dienen voor je leven. Ze geven aan wat goed voor je voelt en wat niet.

Emoties komen en gaan. In het beroemde gedicht van Rumi (1207-1273) zijn in de herberg alle emoties welkom. Ook de zogeheten negatieve emoties hebben je iets te brengen en mogen doorleefd worden.

Volgens Jill Bolte Taylor, neurowetenschapper, zijn emoties chemisch gezien na 90 seconden weer uit ons lichaam verdwenen. Emoties die niet erkend worden, blijven echter vastzitten. Als je niet mag huilen, zitten de tranen nog in je. Als je niet boos mag zijn, zit de woede nog in je. Door deze emoties alsnog te doorvoelen, de pijn aan te kijken, kunnen ze verdwijnen en word je geheeld.

Het geven van woorden aan de kleinste sensaties kan leiden tot 'rare' gesprekken. Zo kunnen cliënten het hebben over een kleerhanger in hun schouders, kauwgom in hun vezels, een stoeptegel op het hart. Dit is symboliek voor het gevoel dat iemand mogelijk al tijden heeft, maar waar nooit aandacht voor was.

Wat vaak gebeurt, is dat dit gevoel verandert, zachter wordt of verdwijnt. Zo kan een grote, zwarte en zware kei in je borstkast lichter van kleur worden, een zachtere structuur krijgen, van temperatuur veranderen, verschuiven van plek en kleiner worden. Zo kunnen er ineens tranen over je wangen stromen waarvan je niet wist dat je ze in je had. Je lichaam kan gaan trillen, koud worden of juist heel warm, terwijl het alsnog verwerkt wat vastzat.

Het resultaat van dit proces van interoceptie, het naar binnen gaan met je aandacht, het benoemen van de felt sense, is steevast een rustiger gevoel en meer verbondenheid met jezelf.

Mocht je interesse hebben, ik begeleid je graag bij een reis naar je binnenwereld.

Bekijk ook even dit filmpje van Peter Levine over felt sense .

Wisselmomenten

Mon, 16 Oct 2023 10:47:28 GMT

Tussen twee afspraken, voor of na je mail of een telefoontje, dat zijn cruciale momenten. De momenten dat je van activiteit wisselt, kun je heel goed gebruiken om eens bij jezelf te checken hoe het nu eigenlijk met je gaat. Wat heb je nodig?

Misschien heb je verkrampt gezeten en is het tijd voor een rek- en strekoefening. Of merk je nu pas dat je al uren niets gedronken hebt. Mogelijk heb je te lang naar je beeldscherm getuurd, heb je droge ogen of komt er een hoofdpijn opzetten. Zodra je merkt dat je iets nodig hebt, kun je hier iets aan doen.

Zo lang we nog niet continu bewust zijn van ons fysieke welbevinden kunnen we gebruik maken van dit soort wisselmomenten.

Het grappige op mijn werkplek is dat ik bij het koffiezetapparaat vaak nog een reminder krijg, bijvoorbeeld na een intensief gesprek met een cliënt: 'Leeg de opvangschaal en het afvalbakje', of 'Vul water bij'.

In plaats van te vloeken dat ik niet meteen mijn koffie krijg, zie ik er nu de humor van in. Ja, even tijd maken voor mezelf en wat ik nodig heb. Inchecken en onthaasten.

Sterk zijn

Mon, 17 Jul 2023 11:59:56 GMT

Mannen mogen niet huilen, hoe vaak is dat in het verleden wel niet gezegd? Nog steeds hebben veel mensen er last van dat ze zich zogenaamd groot moeten houden. 'Emoties zijn voor watjes'. 'Stel je niet aan.' of 'Laat je niet kennen.' Het tegendeel is waar. Huilen maakt schoon en delen dat je je (wel eens) klein voelt, schept een band.

Ik las laatst een blog van een collega trainer die schreef over een man die op een feest stilletjes op de gang stond te huilen en die gauw wegliep toen hij ontdekte dat zij hem zag. Zij wist niet wat ze ermee aan moest. Als iemand niet om hulp vraagt, moet je die ook niet geven, was haar uitgangspunt. Ze wilde niet in de dramadriehoek stappen, geen slachtoffer van hem maken. Het geven van een knuffel beschouwde ze als 'ankeren' van de emotie met als resultaat dat die wordt weggestopt.

Misschien heb ik haar verkeerd begrepen. Natuurlijk moet je je hulp niet opdringen aan iemand. Maar hoeveel mensen hebben nooit geleerd te vragen om aandacht of troost? Hoeveel mensen zijn er opgegroeid met het idee dat ze het altijd zelf moeten zien te redden, hoeveel 'schamen' zich voor wat ze zien als een moment van zwakheid?

Evolutionair gezien zijn we helemaal niet gemaakt om alleen op deze planeet rond te banjeren. We zijn groepsdieren. We kunnen wel degelijk elkaars steun en hulp gebruiken.

Zo herinner ik me nog goed hoe ik op een eenzame Oudjaarsavond stond te huilen in de gang van een discotheek. Ik was blij met de jongen die even aan me vroeg of het wel ging. Mijn verdriet, ik, werd gezien.

Of die keer dat ik bij een training als deelnemer werd geraakt. Het moment dat de trainers mijn tranen zagen en vervolgens wegliepen om pauze te houden, voelde ik me zo bevestigd in mijn eenzaamheid. Hoe dankbaar was ik voor de medecursist die een moment naast me ging zitten, een arm om me heen sloeg en stilletjes naar mijn verhaal luisterde.

Nee, we moeten van de ander geen slachtoffer maken, maar we hoeven elkaar of onze emoties ook niet te negeren. Het is juist sterk om zogenaamde zwakte te erkennen en er even voor elkaar te zijn. We zijn tenslotte allemaal mensen.

Waar het echt om gaat

Sat, 25 Mar 2023 12:26:29 GMT

Ik heb al mijn hele volwassen leven een gruwelijke hekel aan papierwerk. Administratie die precies volgens andermans regeltjes ingevuld moet worden, overbodige zaken of overdreven betutteling. Ik blijk niet de enige te zijn. Veel van mijn cliënten noemen dit als een van de oorzaken van hun uitval. In het NRC van dit weekend werd beschreven hoe het Nederlands zorgstelsel werkt aan de hand van het verhaal van oom Cees . Eindeloze loketten, verwijzingen, onvermogen en regelzucht. Ik kan daar woest om worden. Dat doe ik niet.

Ik leer mijn cliënten namelijk hoe ze naar hun emoties kunnen kijken, dat je alleen zelf last hebt van dit soort negatieve emoties en een ander dat niet eens hoeft te merken, hoe ze onderscheid kunnen maken tussen zaken waar ze wel of niet iets aan kunnen doen en hoe ze kunnen loslaten, 'adem uit'.

Ook al valt dit onder de zaken waar ik waarschijnlijk niets aan kan doen en wat niets oplevert, adem uit, wil ik hier oproepen tot verandering.

Laten we elkaar niet bestoken met allerlei overbodige administratieve ballast en ons concentreren op waar het werkelijk om gaat. Heeft iemand hulp nodig? Ja, zorg dat die het krijgt. Graaf je niet onder in procedures, dompel je niet onder in wantrouwen, wentel je niet in je eigen belangrijkheid, maar help je medemens. Groningen, toeslagenaffaire, jeugdzorg, asielzoekers, milieu, Oekraïne, noem alle issues in de wereld maar op. Waar gaat het nu werkelijk om? Dat we er met elkaar iets moois van maken, in vrijheid, positief, nu en in de toekomst.

Uit je burn-out

Fri, 17 Mar 2023 08:11:11 GMT

Sinds vorig jaar werk ik als psycholoog bij Specialistennet. Ik begeleid daar mensen in op maat gemaakte werktrajecten. Het gaat dan om mensen die bijna uitvallen of al uitgevallen zijn met een burn-out of vergelijkbare klachten. Corona, toenemende werkdruk, conflicten met collega's, privé omstandigheden die zwaar zijn en oud zeer dat de kop op komt steken zijn een paar van de redenen voor die uitval.

Oude copingpatronen blijken toch niet goed te werken. Signalen van het lichaam worden genegeerd.

Nu steeds meer mensen uitvallen, is het niet langer een taboe om hulp te zoeken bij een psycholoog of coach. Gelukkig maar. Want het helpt enorm om je verhaal gewoon eens kwijt te kunnen aan iemand die er met een frisse, onbevooroordeelde blik naar kijkt, die vragen stelt die je aan het denken zetten, die je steeds weer helpt je focus te verschuiven naar het positieve. Wat gaat al wel goed? Wat kun je wel? Iemand die met je op zoek gaat naar je verborgen talenten, vergeten hobby's en zo de lichtpuntjes in je leven 1 voor 1 weer helpt aansteken.

Ook in ons dagelijks leven kunnen we meer voor andere mensen betekenen. Door naar ze te luisteren en er voor ze te zijn, door een helpende hand te bieden of een troostende schouder. Of door een vriendelijk woord, een glimlach naar een onbekende, iemand voor te laten in de rij of file. We hoeven niet op ons eigen eiland te blijven zitten. We lijken meer op elkaar dan we misschien denken. Een glimlach geeft een goed gevoel en daar zijn we allemaal naar op zoek.

Tijd om te rouwen

Thu, 15 Dec 2022 16:02:17 GMT

De herfst en de winter zijn perioden om naar binnen te keren en kracht op te doen voor een nieuwe lente en zomer. Voordat het nieuwe jaar begint, is het goed om stil te staan bij het oude jaar. Wat heeft het je gebracht en wat heeft het je gekost?

De levenscirkel beschrijft de fasen die een rol spelen bij verandering. Het geeft het natuurlijke proces aan van elk etmaal, jaar, leven, maar ook van elke ontmoeting, vergadering, gebeurtenis. De fasen in de cirkel zijn: welkom heten / contact maken, hechten, intimiteit, afscheid nemen, rouwen, betekenis ervaren / zingeving, en weer een nieuwe start maken. Elke stap hoort erbij. Sla je een stap over, zoals het rouwen, dan verlies je levensenergie.

Als voorbeeld: Bij een vergadering ontmoet je elkaar (weer), je went aan elkaar en gaat vervolgens de diepte in. Als de vergadering klaar is, gaat iedereen weer uit elkaar. De neiging bestaat om gelijk door te rennen naar de volgende afspraak of activiteit. Ik raad echter aan eerst een wisselmoment in te bouwen, een moment van bezinning. Dit wisselmoment is er zowel voor de fase van rouwen als de fase van betekenis. Dit hoeft niet lang te duren maar is essentieel om het oplopen van stress en uiteindelijk een burn-out te voorkomen. Wat heeft de meeting met je gedaan, welke emoties en lichaamssensaties heb je ervaren en hoe voel je je nu? Liepen de gemoederen hoog op of heb je je geërgerd omdat er weer niets werd besloten? Neem de tijd om dit na te gaan. Hoe gaat het met je, wat heb je nodig? En vervolgens bereid je je voor op de volgende afspraak of activiteit.

Ook bij grote gebeurtenissen, zoals het overlijden van een dierbare, is de stap van het rouwen essentieel. Wat betekent het verlies voor je, wat ervaar je, hoe voel je je, wat heb je nodig? Neem de tijd hiervoor. Om verder te kunnen, is een periode van rouw nodig. Het kost tijd om verlies te aanvaarden en het een plek te geven.

Hoe we de levenscirkel doorlopen, heeft veel te maken met onze vroege hechting en de patronen die vervolgens zijn ontstaan. Voelden we ons welkom in de wereld of kregen we de behoefte ons te isoleren, was het contact met onze ouders of opvoeders veilig genoeg of hebben we besloten ons maar niet te hechten, durven we intimiteit aan of is daar iets kapot gegaan, nemen we bewust afscheid of vluchten we ervoor weg (of klampen we ons juist vast), durven we te rouwen of gaan we maar door en van binnen op slot , staan we stil bij zingeving of voelen we ons zinloos?

Elk levenspad kent obstakels. Zijn we bereid mee te gaan met de ups en downs van het leven, deze bewust te ervaren en doorvoelen en ervan te leren en ons zo verder te ontwikkelen?

Ik nodig je uit het jaar goed af te sluiten. Wat heeft 2022 voor je betekent, van wie of wat heb je afscheid genomen? Sta stil en doorvoel de betekenis voor jou.

Vervolgens kunnen we 2023 van harte welkom heten! Het wordt vast weer een jaar met prachtige momenten en moeilijke situaties die we alleen of met elkaar kunnen door leven .

Leuk, je eigen boek uitgeven!

Wed, 23 Nov 2022 10:43:05 GMT

Zojuist met enige schroom gebeld of ze mijn boek al hadden verkocht. En jawel hoor, er zijn vijf exemplaren over de toonbank gegaan. Mijn hele voorraad. Joepie!

Ik buig me over de factuur. De verkoopprijs, btw eraf, boekhandelskorting eraf, dan heb je hun inkoopprijs, btw er weer bovenop. Hm. Waarom had ik zo’n grote korting gegeven? Dat moet anders. Met de huidige papierprijzen is mijn inkoopprijs flink gestegen. De boekenprijs kan ik niet veranderen, dan maar de korting.

Ik stel een nieuwe consignatie overeenkomst op met een lagere marge. Hopen dat ze die accepteren. Ik druk op print. Verdorie, inkt op. Dit betekent dat ik eerst naar de winkel moet voordat ik naar de boekhandel kan. Dat kost weer tijd. Hoeveel tijd en geld kost dit me eigenlijk?

Honderden of misschien duizenden uren heb ik geschreven, geschrapt, herschreven, herlezen, laten bezinken, verder geschreven, tekst in een hoek gesmeten, nagedacht, laten lezen, commentaar verwerkt, herschreven, geschrapt, herschreven.

Uiteindelijk heb ik mijn concept naar uitgevers gestuurd. Na maanden spanning kreeg ik mijn manuscript terug. Zonder commentaar, vlekje of ezelsoor werd ik, ik bedoel mijn boek, afgewezen.

Ik heb me herpakt en ben doorgegaan. Verder geschreven, van eerste persoon naar derde persoon, nee toch andersom, van tegenwoordige tijd naar verleden tijd, een paar mensen laten lezen, commentaar verwerkt, herschreven.

Een redacteur ingehuurd, commentaar (emotioneel) verwerkt, en een factuur betaald.

Me verdiept in het uitgeversproces, mijn eigen uitgeverij begonnen, ISBN-nummer aangevraagd en een factuur betaald.

Een fotograaf benaderd voor de omslag, geposeerd, over en weer gemaild over de vereiste afmetingen en een factuur betaald.

Me verdiept in het printproces, contact met de drukkerij onderhouden, versies ingediend, bijgewerkt, en tenslotte had ik een boek.

In eigen beheer uitgeven klinkt romantisch, zelfstandig, stoer. Het betekent echter ook dat je zelf je promotie moet doen, dus ik was nog niet klaar.

Ik heb promotiekaartjes laten drukken en bij de tennisbaan en kapper gevraagd of ik ze daar neer mocht leggen. Niet lang daarna gingen ze dicht vanwege corona. Daarna bleken de kaartjes weg te zijn.

Ik heb gepost op social media. Hallo, willen jullie mijn boek kopen, slik.

Ik heb mijn eigen interview geschreven voor de plaatselijke krant. Best goede vragen, ha. En me laten interviewen door de lokale radio.

Tenslotte heb ik lokale boekhandels benaderd of ze mijn boek in consignatie wilden nemen. Een plekje in de etalage of goed in het zicht, durfde ik niet te vragen. Voor het eerst in de historie gingen niet veel later de boekhandels dicht.

Gelukkig zijn ze nu weer open. En hebben ze mijn boek verkocht!

Wat was ook alweer mijn inkoopprijs? En hoeveel krijg ik als mijn boek is verkocht?

Ik heb het net uitgerekend. Na aftrek van btw en boekhandelskorting houd ik onderaan de streep over: vier dubbeltjes.

Wat is dat per uur?

Ach, het is zoals een vriendin zei, rijk word je er niet van, maar de ervaring en inspiratie zijn onbetaalbaar. En zo is het. Op naar mijn volgende boek!

Halve Kus is te koop in Soest bij 't Louvre, Bruna en Van de Ven. Ook is mijn boek te bestellen. Via deze link verdien ik er het meest aan. ��

Positief praten

Wed, 09 Nov 2022 10:20:44 GMT

We hadden net, heel modern, een partij Padel gespeeld en discussieerden na afloop bij een drankje over de wereldproblematiek. Niet ongebruikelijk, er is genoeg te bespreken.

'Ik kijk geen nieuws meer, het is mij te negatief.' zei mijn vriendin ineens. Dit leverde verwondering op bij de anderen, en begrip. Ik moest toegeven, ik doe het ook steeds minder, ik word er namelijk niet blij van. De nadruk ligt steeds op wat er niet goed gaat, terwijl er zoveel dingen wel goed gaan. Alles waar je op focust groeit, zeggen ze, waarom focussen we dan niet op het positieve?

'Iedereen heeft zoveel kritiek op elkaar. En maar wijzen naar de ander, kijk naar jezelf.', vervolgde ze.

'Ja, maar zodra we dit zeggen, doen we eigenlijk hetzelfde, zijn we ook aan het wijzen.', antwoordde ik.

En op dat moment besloten we in dat gesprek alleen nog maar positief te praten. Practice what you preach. En dat was niet makkelijk.

We moesten steeds even nadenken voordat we een zin uitspraken, maar uiteindelijk ging het steeds beter en werd de sfeer steeds gezelliger.

Ongemerkt, of soms bewust, laten we ons meeslepen in sferen. We volgen de toonzetting. Elk moment hebben we echter de keuze om aan het roer te staan en een andere koers te varen. Gewoon in ons eigen gezelschap en bij iedereen die we tegenkomen. Een aardig woord, een glimlach, een focus op het positieve.

Dus praatten we de rest van de avond over het herstel van de aarde, de vrijheid die wij hier in Nederland mogen genieten, werkgevers die steeds meer in de vitaliteit van werknemers investeren, collega's die elkaar zo goed aanvullen, initiatieven om het mbo meer te promoten, aandacht voor de talenten van de jeugd en het plezier van het kunnen sporten. Er kwam die avond zelfs een derde rondje (alcoholvrij) en we proostten op het leven!

Ik wil hierbij iedereen uitnodigen ditzelfde te doen. Let op wat je z egt, focus op het positieve! Het is niet 'moeilijk', het is misschien 'nog niet makkelijk'.

Meer Aandacht voor Mezelf

Mon, 10 Oct 2022 15:35:48 GMT

Hoeveel mensen lopen er rond als wandelende hoofden, die alleen maar denken en niet of nauwelijks voelen? Hoe bewust ben jij van hoe het met je gaat en wat je lichaam je te vertellen heeft?

Cijfers van ziekteverzuim blijven oplopen en steeds meer mensen vallen uit door te veel stress of een burn-out. Hoe mooi zou het zijn als we eerder bewust zijn van de kleine signalen die ons lichaam ons geeft? Als we niet langer voorbijrennen en aandacht geven aan de kleine pijnsignalen, het lichte ongemak, de minste weerzin. Luisteren naar jezelf en trouw zijn aan je grenzen kan zo veel leed voorkomen.

De tijd nemen om je aandacht naar binnen te brengen, je ademhaling bewust te ervaren en te reguleren, het zijn kleine maar wezenlijke ingrepen die we op elk moment van de dag kunnen doen.

Ik heb een laagdrempelige training ontworpen om je binnen een dag bewust te maken van wat je lichaam je te vertellen heeft en je handvaten te geven om in je dagelijkse praktijk op een makkelijke manier aandacht voor jezelf in te bouwen.

Speciaal voor vrouwen. Check voor locatie, data, prijzen en meer informatie op de speciale Meer Aandacht voor Mezelf trainingspagina .

Joie de Vivre

Mon, 11 Jul 2022 09:53:17 GMT

Vaak spreek ik mensen die geen ideale jeugd hebben gehad. Ze zijn aandacht of liefde tekortgekomen, zijn slecht behandeld of misbruikt.

De vraag binnen de psychologie is of je ‘blijft hangen’ in het verleden of dat je je richt op de toekomst. Wat jouw antwoord hierop is, is echter ook weer afkomstig uit je jeugd. Het is jouw manier van omgaan met het leven, jouw verdedigingsmechanisme. Je vecht, vlucht of bevriest.

We zullen het er allemaal over eens zijn dat het niet de bedoeling kan zijn oude trauma’s te herbeleven, maar je kunt er wel iets mee doen. Het is als de olifant in je kamer . Je kunt proberen deze te negeren, maar hij is er en je hebt er last van.

Nog steeds draag je oude pijn bewust of onbewust met je mee.

Nog steeds reageer je op een manier die je jezelf vroeger aangeleerd hebt en verval je in dezelfde patronen, bijvoorbeeld door steeds te hard te werken, te willen pleasen of door jezelf juist als sterk en onaantastbaar op te stellen. En dit kost je veel energie .

Prof. Dr. Bessel van der Kolk geeft in het boek Traumasporen aan dat er drie behandelwijzen zijn: praten, gebruik van medicatie of technieken die je hersenen kunnen beïnvloeden, en opnieuw contact maken met je lichaam. Hij citeert in dit boek zijn docent Elvin Semrad ‘dat mensen nooit beter kunnen worden zonder te weten wat ze weten en te voelen wat ze voelen.’

Ik vertaal dit naar inzicht krijgen in waar je lijden vandaan komt en jezelf weer verbinden met je lichaam.

De tips uit mijn e-boek helpen je daar al enigszins mee. Echte aandacht voor wat je in je lichaam met je meedraagt en ‘je hart luchten’ door te praten, gebeurt tijdens coachsessies.

Zwijgen maakt eenzaam. Delen zorgt voor verbinding. Taal geven aan wat er met je is gebeurd, is een teken dat het herstel kan beginnen. Het helpt je jezelf weer te vinden. Dit is niet het verhaal dat je de buitenwereld tot nu toe verteld hebt. Het is het echte verhaal, over hoe jij je van binnen voelt.

Ook door vrij en associatief te schrijven , kun je in contact komen met je onbewuste zelf.

Naast taal, is er je lichaam dat spreekt door middel van spierspanningen, lichaamsbouw, pijn en gevoelens. Je lichaam heeft pijn opgeslagen. Door te luisteren naar je eigen hartzeer, beginnen dingen te veranderen. Door met aandacht naar binnen te gaan, en aandacht te geven aan je gevoelens, heb je geen energie meer nodig om gevoelens te onderdrukken en weg te stoppen.

Daarnaast kan, verrassend genoeg, acteren een manier zijn om jezelf beter te leren kennen. Door je te verplaatsen in aspecten van een karakter, vind je die in jezelf. Het verruimt je mogelijkheden. Een andere lichaamshouding zorgt bijvoorbeeld al voor een ander gevoel. Ook ben je bij acteren bewust in je lichaam aanwezig, je leert zo voelen en uiten met elkaar te verbinden.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Neem contact met me op voor een vrijblijvend oriëntatiegesprek .

Een leuke manier om kennis te maken met lichaamsgerichte coaching en improvisatietheater is door deel te nemen aan een lang weekend ‘Joie de Vivre’ in Frankrijk van 1-4 september. Inschrijven hiervoor kan nog tot 15 juli.

Inspiratie

Mon, 02 May 2022 10:42:34 GMT

Af en toe heb je het gewoon nodig.

Tijd om te reflecteren, te bezinnen, om bezig te zijn met je persoonlijke ontwikkeling en om je te laten inspireren.

Door de natuur, door andere mensen, door aandacht.

Door bewust te leven en te genieten.

1 tot en met 4 september heb je hier alle gelegenheid voor.

In de prachtige omgeving van camping Camp'eco Aire naturelle Voisey in Noord-Frankrijk, organiseren we een aantal workshops.

Mindfulness, lichaamsbewustzijn, wandelcoaching en nog veel meer.

Met gelijkgestemde mensen, in alle vrijheid en in gezellig samenzijn.

Een paar dagen waarin je je kunt opladen voor de herfst en de winter, voor een nieuw jaar of gewoon na de zomer.

Lees hier meer over het prachtige nieuwe initiatief Joie de Vivre en reserveer nu alvast een plek!

Stille kracht

Mon, 02 May 2022 10:15:43 GMT

Is een kind van nature stil of is het aangeleerd gedrag? is het nature or nurture?

Ik was zelf een stil kind en ben nog steeds op zoek naar het antwoord.

Ik merk dat ik vaak stil ben als ik niet op mijn gemak ben met mensen. Ligt het dan aan mij of aan de ander?
Ik ben stil als het druk is of als ik te veel indrukken heb opgedaan, dan moet ik die eerst verwerken. Ligt het dan aan hooggevoeligheid? Maar hoe kom je daar dan aan?
Ik ben stil als ik merk dat anderen graag veel ruimte innemen. Is dit een vorm van beleefdheid of bescheidenheid die meer mensen zouden moeten overnemen? Of is het een valkuil waardoor ik zelf onzichtbaar word?
En ik ben stil als ik mijn mening nog moet vormen en even na wil denken. Is dit dan introversie en mijn natuurlijke manier van zijn? Of moet ik me aanpassen aan de maatschappij en me eerder uiten?

In onze maatschappij wordt er van je verwacht dat je je mond opentrekt. Introverten hebben echter meer tijd nodig om na te denken en weloverwogen hun mening ergens over te geven. Die tijd krijgen ze vaak niet, waardoor onderschatting op de loer ligt.

Het verschil tussen extraverten en introverten is dat de eersten hun energie krijgen van de buitenwereld en de tweede groep vanuit zichzelf. Extraverten vormen hun mening terwijl ze aan het praten zijn, ze stemmen zich af op de reacties en bepalen daarmee hun standpunt. Introverten luisteren, overwegen, trekken zich terug en komen dan met hun mening.

Het kan echter ook zijn dat er iets mis is, dat zwijgen voor het kind een overlevingsstrategie is. Omdat het geleerd heeft dat het niet lastig mag zijn. Omdat het uitgelachen wordt bij alles wat het zegt. Omdat het kind niet mag praten als volwassenen aan het woord zijn. Omdat het er niet mag zijn van de ouders. Er kunnen vele redenen zijn waarom een kind zijn of haar mond houdt.

Wie neemt er de tijd om aandacht te geven aan zo'n kind?

In de klas zijn het de drukke kinderen die de aandacht krijgen. Die eisen dat op. En dat is prima. Drukte kan een uiting zijn van ongemak en onrust. Aandacht geven is dan heel fijn en vraag vooral door.

Dit wil echter niet zeggen dat de stille kinderen geen aandacht nodig hebben. Lief, stil en braaf zijn, is misschien makkelijk voor volwassenen, maar negeren van een stil kind is niet goed voor dat kind. Want dat leert op die manier dat zijn of haar mening of bestaan er niet toe doet. 'Ik ben niet belangrijk' is een overtuiging die zo'n kind mee kan nemen tot ver in de volwassenheid.

Door stille kinderen en introverten geen aandacht te geven, hen niets te vragen en geen tijd te gunnen om na te denken, missen we als maatschappij de inbreng van veel mensen. En dat is zonde!

Ben jij stil of introvert? Waar komt dit vandaan? Is het oké voor je? Voel jij je voldoende gezien en gehoord? Wat heb jij nodig?

Ik ben benieuwd naar je antwoorden. En neem vooral de tijd om hier over na te denken.

Wake-up call

Fri, 18 Mar 2022 09:22:42 GMT

Stress verschijnselen, burn-out, depressie, angst, negatieve gevoelens... Zie jij ze als iets vervelends en wil je er zo snel mogelijk vanaf? Of kun je ze ook zien als een signaal dat er iets mag veranderen in je leven...

Ongezien opgegroeid

Thu, 17 Mar 2022 12:30:02 GMT

Je gezin van oorsprong leek misschien van buitenaf heel normaal en misschien heb je het zelf ook jarenlang zo ervaren. Als je ouders echter vooral met zichzelf bezig waren, geen oog hadden voor jouw emotionele behoeften, en liefde, veiligheid of geborgenheid ontbraken, ontstaat er in jou een gapend gat, een leegte of existentiële eenzaamheid.

Je hebt mogelijk geleerd je aan te passen en bent minder in contact met je gevoel. Je bent alert op de stemming van je ouders en anderen in je omgeving. Hoe het met jou gaat, lijkt van minder belang.

Kinderen van een emotioneel afwezige of afwijzende ouders kunnen twee kanten op: internaliseren of externaliseren.

Internaliserende kinderen zijn lief, stil, braaf en vooral niet lastig. Ze leren al jong op eigen benen te staan en op niemand te rekenen.

De externaliserend kinderen zoeken troost buiten zichzelf, zijn impulsief en leggen de schuld bij een ander. Door hun onhandelbare gedrag krijgen ze aandacht van hun ouders. De internaliseerders zijn onzichtbaar en zoeken de schuld bij zichzelf. Ze ontwikkelen helende fantasieën en een pseudo-zelf om maar verbinding te krijgen met hun ouders.

Internaliseerden zijn vaak degenen die zich, als ze volwassen zijn, bezig houden met zelfreflectie en persoonlijke groei. Ze zijn opmerkzaam, hoogsensitief en zoeken verbinding. Ze zullen niet om hulp vragen omdat ze als kind geleerd hebben dat ze alleen op zichzelf kunnen vertrouwen. De leegte en de onzekerheid blijven ze echter jarenlang voelen.

Herken jij dit bij jezelf, weet dan dat er herstel mogelijk is. De weg naar genezing en meer verbondenheid met andere mensen, begint met het luisteren naar je gevoel.

Depressie, angst, spanning en slapeloosheid kunnen een signaal zijn dat het pseudo-zelf niet langer houdbaar is, dat het tijd is te ontdekken wie je werkelijk bent. 'In actie komen voor jezelf is het tegengif tegen traumatische gevoelens en hulpeloosheid.'

Ook ontdekken dat de kritische stem in je hoofd niet een rationele stem is, maar een mogelijk destructieve stem van een van je ouders, helpt je in je proces naar je ware zelf.

Heb je hier hulp bij nodig, laat het me weten. Het is nu tijd voor jou!

Bron: Ongezien opgegroeid. Herstel na een jeugd met narcistische, afwijzende of afstandelijke ouders van Lindsay Gibson, klinisch psycholoog.

Tip: Mijn boek Halve Kus beschrijft het gevoel van een internaliserend kind met een afwijzende moeder en haar helende fantasieën.

Tip: De cursus En Nu IK! is binnenkort online beschikbaar.

Schuldgevoel

Mon, 21 Feb 2022 13:03:52 GMT

Je vader of moeder heeft steeds meer zorg nodig. Je maakt een afspraak en regelt dingen voor ze, je ondersteunt ze waar je kan, maar de situatie wordt steeds erger. Je doet wat je kunt, maar je kunt niet alles. Je hebt ook nog een eigen leven.

Veel ouderen willen zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Begrijpelijk, maar dat kan niet altijd. En er is vaak niet voldoende zorg in te huren. Er zijn wachtlijsten. Velen willen ook geen ingehuurde zorg en doen een beroep op hun kinderen of modderen maar wat aan. Soms met gevaar voor eigen leven. En met consequenties voor die kinderen.

Want de kinderen van de zorgbehoevende ouderen hebben vaak zelf een gezin, werk, een huishouden, en hun eigen problemen.

Als dan je ouders, of broers, zussen of omgeving jou fijntjes weten te vertellen 'Je vader belde me... ' 'Je moeder zei...' 'Zou je niet eens...' 'Heb je al...' 'Waarom heb je niet...' 'Jij zou toch...' dan kan het wel eens in je hoofd ontploffen.

Je voelt de spanning, de stress, de ergernis, de druk, de chaos in je hoofd toenemen. Je wilt grenzen stellen en besluit een paar keer nee te zeggen en minder vaak te gaan. Maar dan voel je je ... schuldig.

Dus ga je weer braaf heen. Maar bij je ouders kom je binnen no time in oude patronen terecht. Je krijgt allerlei vervelende klusjes op je bord, het moet op hun manier, het is nooit eens goed of goed genoeg. Ze irriteren je. Voor je het in de gaten hebt, ga je je gedragen als een kind. Dus geef je een snauw, reageer je kortaf of kom je met een geërgerd gezicht opdraven. En daarna voel je je ... schuldig.

Of je past je aan, houdt je mond en voelt de ergernis in je opborrelen. En voelt je ... schuldig.

Of je bent graag bij je ouders, maar dat kun je nu eenmaal niet 24-7 zijn. Dus voel je je ... schuldig.

En nadat je zo veel aandacht aan je ouders hebt gegeven, je jezelf hebt weggecijferd en je energie een nulpunt nadert, kom je thuis. En daar liggen alle klussen nog op je te wachten. Niemand die zo vriendelijk was even de afwas te doen. Of boodschappen te halen. Of te koken. Dan moet je ook nog werken en begint je omgeving te klagen dat ze je zo weinig zien. Dus voel je je geïrriteerd en ... schuldig.

En waar ben jij ondertussen? Hoe gaat het met jou? Wat zou voor jou goed zijn?

Je energie bewaken, prioriteiten stellen en je grenzen stellen is niet altijd makkelijk. Het voelt vaak als egoïsme. Het is echter zelfbehoud. Nee zeggen tegen het een, is ja zeggen tegen het ander. Misschien eens een keer tijd om ja te zeggen tegen jezelf?

In de training En nu IK! gaan we aan de slag met negatieve gedachten, met de signalen van je lichaam, met je ademhaling (adem UIT!), met stress signalen en het bewaken van je vitaliteit en grenzen. Vier avonden online, speciaal voor vrouwen. Gun jij jezelf die tijd?

Hoge verwachtingen

Tue, 15 Feb 2022 13:50:17 GMT

Van huis uit heb ik hoge verwachtingen meegekregen. Ik leg ze ook mezelf op. Het kan altijd beter, mooier, vollediger, sneller. De lat hoog leggen is prima zolang je er niet aan onderdoor gaat (zie je het beeld?). Als het perfectionisme wordt en je geen fouten meer mag maken. Dan ligt stress op de loer en wordt je plezier minder. Dus heb ik geleerd mijn energie te bewaken door te relativeren en beter op mijn lijf te letten.

Mijn nieuwe training gaat over wat je van huis uit hebt meegekregen, en hoe dit doorwerkt in gedachten en lichaamstaal.

In het verleden heb je geleerd hoe je je het best kon gedragen binnen jouw gezin van herkomst. Deze patronen heb je meegenomen in je leven. Maar in het hier en nu zijn ze mogelijk eerder belemmerend voor je geworden.

Zo heb je 'sterk zijn' misschien vertaald naar niet meer luisteren naar je gevoelens. Of 'wees goed voor een ander' vertaald naar een verwaarlozing van je eigen behoeften of het jezelf op de laatste plaats zetten.

Hoog tijd om te kijken wat voor jou werkt en wat niet. Het is nu tijd voor jou!

In de training leer je belemmerende gedachten niet zo serieus te nemen en om te buigen. En bewuster te zijn van van wat je lichaam je te vertellen heeft en zo je grenzen, maar ook je vitaliteit en werkplezier beter te bewaken. Met inzichten vanuit de psychologie en lichaamsgerichte coaching.

De training gaat over het ervaren van meer rust, minder stress, meer plezier en meer aandacht voor jezelf. Door met compassie en begrip naar het verleden te kijken, bewust in het nu te leven en met vertrouwen de toekomst tegemoet te zien. Vanuit je I nnerlijke K racht.

Of schep ik nu te hoge verwachtingen? ;-)

Klik hier voor meer informatie over de training En Nu IK ! 4 avonden online training voor vrouwen, voor een belachelijk lage prijs omdat het de pilot is. Meld je snel aan (voor 28 februari).

Ready, growth mindset & go

Thu, 10 Feb 2022 15:53:18 GMT

Of je nu een online vergadering hebt of een potje tafeltennist (toevallig net even gedaan), je mindset heeft meer invloed dan je misschien 'denkt'. Als jij denkt dat het gedoemd is te mislukken, dan is dat zo. Focus je daarentegen op het succes of het mooie van samenzijn, dan ligt dat meer binnen de verwachting.

Dr Carol Dweck schreef in 2006 haar inmiddels 'million-copy' bestseller Mindset (waarschijnlijk met een groei mindset in gedachten). Zij maakt hierin onderscheid tussen een fixed en een growth mindset. Bij de eerste ga je ervan uit dat je kwaliteiten vastliggen, bij de laatste ga je ervan uit dat je je nog verder kunt ontwikkelen. Fouten worden bij een fixed mindset gelaten ondergaan 'ik kan dat nu eenmaal niet', bij een growth mindset zie je ze als leermomenten en ga je volop voor verandering en ontwikkeling. Je leert door inspanning, leerstrategieën en met hulp van anderen.

De Amerikaanse psycholoog Martin Seligman, bekend van de positieve psychologie, geeft aan dat als we focus leggen op onze kwaliteiten en daar meer mee doen, we gelukkiger worden. Blijf je hangen bij wat er allemaal mis gaat of kan gaan, dan liggen depressieve gevoelens op de loer. Over de rol van verwachtingen, bijvoorbeeld qua IQ bij schoolkinderen, schreef ik al eerder een blog . Selffulfilling prophecy, mindset, positief denken, focus, het heeft allemaal met elkaar te maken. Op een positieve manier betrokken zijn bij betekenisvolle dingen en samen voor een resultaat gaan, zorgt voor een gevoel van welbevinden , als Seligman.

Hoe doen we dat nu bij het online of hybride samenwerken? Of bij een potje tafeltennissen?

W e focussen op de dingen die goed gaan en leren van onze fouten. Als kind hebben we van alles geleerd, soms letterlijk met vallen en opstaan. We vonden het heel normaal als iets niet meteen lukte, en probeerden het gewoon nog een keer. Ons brein is met name als we jong zijn heel flexibel en in ontwikkeling. Inmiddels weten we dat ons brein zich levenslang kan blijven ontwikkelen. We kunnen dus een leven lang leren. Bijvoorbeeld via training , coaching , in samenwerking, in de dagelijkse praktijk en via zelfstudie.

Een mooie oefening is om vijf minuten, zet maar je timer, te besteden aan het opschrijven van dat waar je trots op bent. En/of vijf minuten aan dat wat je blij maakt. Tenslotte time je nog vijf minuten om te antwoorden op de vraag hoe je vaker tijd en aandacht gaat besteden aan dat wat je trots of blij maakt. En vervolgens ga je het doen. Ready, growth mindset, go!

(Binnenkort revanche ... )

Zichtbaar zijn

Tue, 08 Feb 2022 15:49:45 GMT

Dit jaar ben ik gestart met een jaartraining 'Hoe maak je een Online Training'. Onderdeel daarvan is je training promoten. Slik. Klanten werven. Slik. Zichtbaar zijn. Zucht. Jezelf verkopen. Argh.

Ik moet over een behoorlijk aantal hobbels heen (los van de techniek, brrr).

Wat daarbij helpt, is de juiste mindset. Iets dat ik ook in mijn training aankaart. De juiste mindset in deze wil zeggen dat ik niet moet denken 'ik val mensen lastig met mijn aanbod' of 'kom ik weer aanzetten met mijn verkooppraatje', maar aan de reden waarom ik dit allemaal doe. Waarom wil ik die training verkopen, los van een boterham verdienen? Ik heb iets te delen.

Ik verdiep me al jaren in psychologie, persoonlijke ontwikkeling, communicatie en lichaamsgerichte coaching. Omdat ik zo graag wil snappen hoe het leven werkt. En vooral hoe het leuker en makkelijker kan. En, zonder te willen beweren dat ik alles snap en controleer, inmiddels begrijp ik een aantal dingen een stuk beter. En dat wil ik graag overbrengen. Zodat anderen ook een leuker leven kunnen hebben.

Bijvoorbeeld over de kracht, en de zwakte, van je gedachten. Hoe je het jezelf makkelijker kunt maken door anders te denken. Of over meer lichaamsbewustzijn en lichaamswijsheid. Zodat je eerder stress signalen herkent en beter voor jezelf gaat zorgen, beter grenzen leert aangeven en rust inbouwt of juist leuke dingen inplant. Omdat je beter aanvoelt en luistert naar waar jij behoefte aan hebt.

Inmiddels heb ik de eerste van mijn vier avonden online mindbody training voor vrouwen 'En nu IK!" qua inhoud en oefeningen zo goed als klaar. En dat is heel leuk geworden, al zeg ik het zelf. En waarschijnlijk behoorlijk inzichtgevend. En dat mag best gedeeld worden met de wereld.

Dus daarom toon ik hier een fotootje van de kleine Jelle die als driejarige vol trots liet zien hoe zij uitdagingen aanging en een podium vond. Niet om te laten zien 'kijk mij nou', maar met blijheid en een wijds armgebaar om te delen. Of om te zeggen 'En nu JIJ!'

Lees hier meer over het speciale aanbod voor de online training.

En over zichtbaarheid gesproken. Komt op Linkedin ineens een oud ludiek filmpje van Majanka Fröhlich en mij langs voor Have Fun in Sales . Hoe toevallig. Fun, in sales. Laten we dat dan maar doen!

En nu ik!

Mon, 31 Jan 2022 15:33:13 GMT

Heb jij genoeg tijd en aandacht voor jezelf? Of gaan andere mensen of prioriteiten vaak voor?

En geef jij duidelijk je grenzen aan?

In maart geef ik vier avonden online training 'En nu ik!' Voor vrouwen die graag meer rust en plezier in hun leven hebben, die beter naar de signalen van hun lichaam willen luisteren, makkelijk(er) in het leven willen staan en, zo nodig, beter voor zichzelf op willen komen!

Heb jij vier maandagavonden anderhalf uur de tijd voor jezelf?

Om na te gaan:

- Wat zeg je eigenlijk tegen jezelf? Waar komen je gedachten vandaan? Welke denkfouten maak je? Hoe groot is de rol van je Innerlijke Criticus? Hoe positief ben je over jezelf? Hoeveel zelfvertrouwen heb je? Hoe kun je je gedachten vóór je laten werken?

- Hoe voel je je eigenlijk? Neem je je lichaamssignalen wel serieus of merk je ze niet eens op? Let je wel eens op je houding of ademhaling? Neem je de tijd om in jezelf rust te ervaren? Hoe kun je je lichaam voor je laten werken?

- En, heel actueel en van alle tijden, hoe geef jij je grenzen aan? Hoe zeg je 'nee' voordat je omkomt in het werk of als de balans werk-privé scheef dreigt te raken? Maar ook: Hoe reageer je als een collega net iets te dichtbij komt? Wat kun je fysiek met je houding en stem uitstralen ? En wat zeg je? Hoe blijf je vriendelijk, professioneel, beleefd EN duidelijk?

Vier avonden:

- waarin ik de kern van mijn inzichten van de afgelopen tientallen jaren vanuit de psychologie en lichaamswerk met je deel.

- waarin je beter met stress leert omgaan en meer rust en plezier gaat ervaren.

- waarin je praktische handvaten en oefeningen krijgt.

- in een kleine groep van gelijkgestemde vrouwen.

- in openheid en vertrouwen.

- laagdrempelig en met humor.

- met na afloop een speciale Q&A sessie.

- gewoon in je eigen omgeving, zonder reistijd of kosten voor zaalhuur.

De training is op 7, 14, 21 en 28 maart van 20 uur tot 21.30 uur. De training wordt ook, zonder deelnemers, opgenomen, zodat je 'm bij verhindering op een ander moment kunt volgen of later terug kunt kijken.

Heel eerlijk:

Ik wil deze training al heel lang geven, hij is alleen nog niet helemaal klaar. Door recente ontwikkelingen is bovendien het onderdeel 'grenzen aangeven' iets meer op de voorgrond gekomen. Daarnaast weet ik niet of alles gaat werken, met techniek en dergelijke, en ik zou graag eerst nog feedback en testimonials krijgen.

Daarom ga ik in maart met een kleine groep aan de slag.

Omdat ik veel kennis deel en ook om ervoor te zorgen dat iedereen die zich aanmeldt daadwerkelijk meedoet, vraag ik er wel geld voor. Normaal zou ik €149 vragen. Deze pilot training bied ik nu aan voor slechts € 39 ex btw. Dat is nog geen tientje per keer! En dan krijg je ook nog een digitaal werkboek, toegang tot de Powerpoint presentaties en filmmateriaal en extra oefeningen.

En om ervoor te zorgen dat je geen risico loopt, bied ik je ook een niet goed geld terug garantie. Als de training je tegenvalt, krijg je dus gewoon je geld terug. Deal?

Je kunt je hier aanmelden!

Achter het masker

Fri, 14 Jan 2022 10:34:38 GMT

Hoe mooi zou het zijn als we in de verbinding echte mensen ontmoeten en niet de maskers van 'alles gaat goed'?

We dragen tegenwoordig vaak een mondkapje, maar zijn we onszelf niet al tijden aan het verbergen?

Van huis uit heb je boodschappen meegekregen hoe je je moet gedragen. Deze boodschappen hebben zich vertaald in je gedachten (o.a. je innerlijke criticus), je overtuigingen (ik moet altijd...), je communicatie ('nee hoor, prima'), overlevingsmechanismen (bv. sterk zijn) en in je lichaamshouding (zoals jezelf groot maken of juist klein).

Maar weet je eigenlijk wel waar je werkelijk behoefte aan hebt, wie je van binnen in wezen bent? Durf jij te kijken achter je eigen masker en je wezenlijke zelf vervolgens aan de wereld te tonen?

Brené Brown heeft het over de kracht van kwetsbaarheid en de moed van imperfectie. Zeker in deze tijd met het thuis werken, afstand houden en elkaar online ontmoeten, is het belangrijk dat we verbonden blijven met elkaar. Hoe mooi zou het zijn als we in die verbinding echte mensen ontmoeten en niet de maskers van 'alles gaat goed'? Als je je niet groter of anders voor hoeft te doen dan je je voelt. Als je mag delen dat je het af en toe (of vaker) best moeilijk hebt. Dat je onzeker bent.

Ik nodig je uit om op zoek te gaan naar je authentieke zelf, meer compassie met jezelf te hebben en stappen te zetten om je angst los te laten voor wat anderen mogelijk van je vinden. Ik nodig je uit je kwetsbaarheid te delen en meer te gaan spelen en ontspannen. Ik nodig je uit voor een van de inspirerende trainingen die ik op dit moment aanbied. Of voor een persoonlijk coachingstraject.

Ik ontmoet je graag!

Goed en beter

Thu, 13 Jan 2022 19:15:11 GMT

Je bent goed zoals je bent. Je accepteert de situatie zoals die is. Je hebt vrede met het hier en nu, net zoals je bij mindfulness oefeningen hebt geleerd. En toch.

Je wilt jezelf verbeteren, je verder ontwikkelen, iets doen aan vervelende situaties.

Hoe rijmt dat met elkaar?

Onder onze dikke verdedigingsmuren zit nog steeds ons innerlijk kind dat onbevangen en puur de wereld in is gegaan. Daar is niets mis mee. Ook onze verdediging is niet verkeerd, die hadden we nodig. Waar het om gaat, is stapje voor stapje (of sneller) deze muren af te breken als ze niet langer nodig zijn, onze kwetsbaarheid te tonen, deze te delen met elkaar en onszelf te durven zijn. Feilbaar, angstig wellicht, maar met een goed hart.

Stapje voor stapje terug naar die puurheid, het vertrouwen in een ander, naar de eerlijke reactie van een baby. Onbedaarlijk lachen en ook vol overgave huilen in de wetenschap dat je getroost zult worden.

De wereld zien als een plek waar je doet wat je kan, te beginnen met je directe omgeving. Een aardig woord, het uitgaan van het goede in de ander. Je accepteert de wereld zoals die is en jezelf met al je talenten en nukken en gebruikt dit als je uitgangspositie. Hoe is het nu? Is dit oké of wil ik het liever anders? Wat kan ik doen?

Zenmeester Shunryu Suzuki zei het zo: 'Je bent volmaakt zoals je bent. En... er is nog ruimte voor verbetering.'

Mind-body-feeling scan

Thu, 13 Jan 2022 18:54:21 GMT

Geen 10 minuten voor jezelf? Neem dan 20 minuten.

Met de steeds wijzigende Coronamaatregelen wordt er veel van ons aanpassingsvermogen gevraagd. Waar we twee jaar geleden nog dachten aan een tijdelijke beperking, hebben we ons inmiddels aan talloze situaties aan moeten passen. Inmiddels zijn velen aan het eind van hun Latijn.

Wat dan helpt, is terug te keren naar je basis, naar jezelf.

Bekend is wellicht de bodyscan waarbij je je ademhaling volgt en in gedachten je lichaam langsgaat om signalen op te vangen. Goed naar je lichaam luisteren is belangrijk om tijdig stress of fysieke problemen te signaleren en erger te voorkomen. Nog beter is het om daarbij ook na te gaan welke gedachten je hebt en welke emoties of gevoelens.

Schrijf deze op en neem de tijd om tot je door te laten dringen hoe het met je gaat en wat jij nodig hebt. Dit kan meer rust zijn of juist meer beweging, een gesprek met een vertrouwd persoon of juist het opzoeken van de stilte. Wat het ook is, neem jezelf hierin serieus.

Neem elke dag minimaal 10 minuten de tijd voor zo'n mind-body-feeling scan. Lukt dit niet, neem dan minimaal 20 minuten. Want als je geen tijd voor jezelf kunt maken, loop je jezelf voorbij. En wie ben je dan nog?

Multitasken: handig of een farce

Wed, 12 Jan 2022 12:15:02 GMT

Er zijn er die het kunnen, zeggen ze. Multitasken. Tijdens een vergadering nog even een mailtje eruit gooien. En ondertussen met een half oor luisteren of er nog iets interessants wordt gezegd. Even de camera uit en tussendoor een telefoontje plegen. Of je kinderen les geven en een strategieplan schrijven.

Binnen het Insights gedragsmodel zijn het vaak de mensen met voorkeur voor de rode energie die multitasken fantastisch vinden. Lekker efficiënt veel werk verzetten. En heb je voorkeur voor geel, dan vind je het heerlijk om meerdere ballen in de lucht te houden, het geeft je het gevoel dat je leeft.

Ik wil je d i t gevoel zeker niet ontzeggen. Maar hoe lang houd je dit vol? En hoe productief ben je werkelijk? En wat vinden je collega's er eigenlijk van als je met andere dingen bezig bent tijdens een vergadering?

Wist je dat:

* Ons bewustzijn slechts 1 ding tegelijk kan. Ons onbewuste kan vele parallelle taken tegelijk, maar dat zijn niet de taken die concentratie vragen.

* Multitasken zorgt voor 40 % minder productie.

* Na het checken van je mail of het krijgen van een telefoontje tijdens het schrijven van een rapport, duurt het 15 tot 25 minuten om je brein weer volledig op het rapport te laten focussen.

Voor wat betreft concentratie verschillen de cijfers:

* De gemiddelde concentratieduur ligt tussen de 15 en de 45 minuten. (Universiteit Tilburg)

* Onderzoek onder kantoorpersoneel: mensen houden niet langer dan 3 minuten hun aandacht bij een taak.

* We kunnen onze aandacht nog slechts 8 seconden onverdeeld op een taak richten (HP De Tijd).

* Hoogste productiviteit: 52 minuten gericht werken, afgewisseld met 17 minuten pauze (DeskTime app).

Wat de cijfers ook zijn, wees eens eerlijk. Hoe productief ben je werkelijk? Of maak je fouten? Heb je het mailtje wel naar het juiste adres gestuurd? Heb je iedereen wel uitgenodigd voor die vergadering? Heeft dat plan voldoende diepgang? Krijgen je kinderen voldoende aandacht? Heb je wel voldoende aandacht voor jezelf, voor wat je lichaam je wil vertellen?

Mijn advies: neem pauze tussen twee meetings in, beweeg, ga af en toe naar buiten, doe oefeningen, drink voldoende water, ontspan, neem de tijd om bij jezelf na te gaan waar je behoefte aan hebt. Luister naar de signalen van je lichaam. Neem pijntjes serieus. Een pijnlijke schouder of onderrug vraagt om rust of een andere houding.

En als je dan toch wilt multitasken, gooi dan de vitaliteitsbal of zelfzorgbal bij de andere ballen in de lucht, dat is goed voor de balans. ;-)

Ligt het aan mij?

Wed, 05 Jan 2022 12:10:26 GMT

De hele vrijdagmiddag een online training volgen waarbij je enthousiast een hoedje op moet doen als je het ergens mee eens bent, een dag lang online met het team vergaderen waarbij je moet wachten tot iedereen zijn zegje heeft gedaan, van de ene Teams meeting naar de ander schakelen zonder een moment pauze. Het lijkt of je collega's er geen enkel probleem mee hebben. Sommigen zeggen zelfs dat ze er energie van krijgen, dat het zo lekker efficiënt is, dat ze blij zijn dat het 'geouwehoer' tot een minimum beperkt wordt of dat zo'n online energizer er nou eenmaal bij hoort. Je moet niet zo moeilijk doen. Maar jij, jij bent er helemaal klaar mee. Je energie wordt steeds minder en je begint aan jezelf te twijfelen. 'Kan ik dit werk nog wel aan? Ben ik wel goed genoeg? Ligt het aan mij?'

Iedereen is anders

Het is goed te beseffen dat schijn kan bedriegen. Je weet pas echt of je collega er geen moeite mee heeft als je deze ernaar vraagt en jullie een open en eerlijk gesprek daarover hebben. Soms heeft deze collega zelf niet in de gaten hoe die geleefd wordt met al dat online werken en druk zijn. En soms heeft deze een manier gevonden om hier mee om te gaan waar je misschien iets aan hebt. Het is echter ook goed te weten dat ieder mens weer anders in elkaar zit. Waar de een energie krijgt van gezelschap, heeft een ander behoefte zich af en toe terug te trekken. Het is handig dit van elkaar te weten zodat je hier rekening mee kunt houden. Het is geen falen als jij andere behoeften hebt dan anderen in jouw team. Je zit anders in elkaar en dat heeft toegevoegde waarde. Als we allemaal hetzelfde zouden zijn, zouden we allemaal hetzelfde wiel uitvinden of juist niemand.

In de training Het Nieuwe Samenwerken komen alle gedragstypen aan de orde. Je leert jezelf goed kennen en snapt beter hoe je collega's in elkaar zitten. Je leert waar je energie van krijgt en wat je te veel kost en ook hoe je je vitaliteit beter kunt bewaken. Behoeftes en ergernissen worden uitgesproken in een open en vertrouwelijke sfeer. Zodat je weet hoe je kunt komen tot goede werkafspraken met respect voor elkaar. Want aan uitval of depressie heeft niemand iets. En onzekerheid is niet nodig. Je bent goed zoals je bent, hoe je ook bent. Laten we dat van elkaar blijven zien.

Zie ook de site .

Don't worry

Tue, 04 Jan 2022 12:34:35 GMT

Een nieuw jaar geeft mij altijd veel energie. Ik maak plannen, heb goede voornemens en er echt zin in.

Komend jaar staat in het teken van verdere ontwikkeling. Ik heb me aangemeld voor een jaarprogramma online trainingen maken en geven. Dat zul je vast gaan merken ;-). Daarnaast gaan Janneke en ik live verder met trainingen geven en verder ontwikkelen voor Het Nieuwe Samenwerken . We gaan mogelijk zelfs workshops geven in Frankrijk! En er staan ook nog gewoon coachingstrajecten en rollenspelopdrachten gepland. Leuk!
Op die momenten dat het minder gaat, helpt dit jongetje me erdoorheen. Een mooi 2022!

Zoek de overeenkomsten

Mon, 20 Dec 2021 13:06:39 GMT

Heb jij een collega die je wat minder leuk vindt? Iemand waar je je aan irriteert, die totaal anders is dan jij en waar je het liefst bij uit de buurt blijft?

Ja, heb je beeld? Een bepaald gevoel erbij?

Ga nu eens op zoek naar de overeenkomsten tussen jullie. Schrijf er minstens 10 op.

Ga na of hierdoor iets in je beeldvorming of in je gevoel verandert.

En neem bij de volgende ontmoeting met deze collega je lijst met jullie overeenkomsten (in gedachten) mee.

Ik ben benieuwd of er iets anders is. Laat je het me weten?

Menu voor een fijne werkdag

Mon, 13 Dec 2021 12:29:13 GMT

Weet jij wat je nodig hebt voor een fijne werkdag? Net zoals niet iedereen hetzelfde eten lekker vindt, kunnen de ingrediënten voor een prettige werkdag per persoon verschillen. Sta een stil bij wat jouw top vijf is. Schrijf deze op en kijk of je alle vijf vandaag nog af kunt strepen.

Ik moest er zelf nog best lang over nadenken, maar dit is mijn top vijf van vandaag:

Een gesprek met een collega
Iets inspirerends lezen
Een nieuw inzicht of idee hebben
Iets maken, bijvoorbeeld een blog
Toegevoegde waarde hebben

De eerste vier heb ik vandaag al af kunnen vinken! Of de vijfde lukt, hangt af van de reacties op deze blog ��.

Ik ben benieuwd wat jouw top 5 is. Laat je het me weten?

Fijne (werk)dag!

Oh ja, vitaliteit

Mon, 06 Dec 2021 13:45:03 GMT

Ik zit aan de keukentafel achter mijn laptop te werken aan de nieuwe site 'Het nieuwe Samenwerken', een superleuk trainingsaanbod in samenwerking met Janneke van den Hoek. Ik voel wel dat mijn houding niet goed is, ik masseer tussendoor mijn rechterschouder en verzeil op zoek naar een filmpje op mijn YouTube kanaal. Daar kom ik een filmpje tegen over vitaliteit dat ik maakte voor de trainingscyclus Zorg voor Jezelf samen met Jolyn van Gameren. Het gaat over 'practice what you preach'. Oeps. Daar zit ik dan met mijn lichaamsgerichte trainingen over aandacht voor de signalen van je lichaam, het belang van pauzes, ademhaling, rekken en strekken, bewegen, variatie in houding, mindfulness. En wat doe ik? Juist.

Dus ik ga nu stoppen met deze blog en even de benen strekken. Doeg!

P.S. de nieuwe site is live: www.hetnieuwesamenwerken.nu

P.S.2 de kracht zit in de herhaling ;-).

Lichaamswijsheid

Thu, 25 Nov 2021 11:09:58 GMT

De training Het Nieuwe Samenwerken heeft zoveel impact. Ik geef 'm samen met Janneke van den Hoek en dat blijkt een gouden combinatie. In een sfeer van vertrouwen en openheid verbinden we ratio met het lichaam. We laten deelnemers bewust worden van hoe ze zich werkelijk voelen. Dit met elkaar delen zorgt voor een prachtige verbinding. Aan het eind van de dag zijn we zo naar elkaar toe gegroeid dat de warmte voelbaar is. Als we in een kring onze toekomstdromen delen, voelt het of we rond een haardvuur zitten. Het klinkt lyrisch, maar mag het? Het voelt zoals het mens zijn bedoeld is. Het is een feestje om eerlijk en kwetsbaar onze gevoelens en onzekerheden met elkaar te mogen delen.

Als we deelnemers dagen na afloop spreken, geven ze aan dat ze er nog steeds mee bezig zijn, dat er iets wezenlijk aan het veranderen is. Ze zijn zich veel bewuster van hun eigen en andermans gedrag, begrijpen het beter en zijn meer op hun eigen lichaamssignalen gaan letten. Je lichaam heeft je zoveel te vertellen. Wie ben jij als je werkelijk naar jezelf luistert?

Janneke en ik zijn bezig de vervolgtraining vorm te geven en proberen oefeningen bij elkaar uit. Zo mooi om zo open en eerlijk met elkaar te werken, kwetsbaarheden te delen, inzichten te ontdekken en onze talenten verder te ontwikkelen. Wordt vervolgd!

Van irritatie naar interesse

Mon, 01 Nov 2021 10:31:23 GMT

Mensen die op je lijken zijn het leukst. Het contact loopt dan ook het gemakkelijkst. Voor een goede teamsamenstelling is het echter niet handig om allemaal hetzelfde te zijn. Je vult elkaar nergens aan en 'rotklusjes' blijven liggen. Het loont om je te verdiepen in de ander en juist de verschillen te waarderen.

In de training 'Het nieuwe samenwerken' combineren we het Insights Discovery gedragsmodel met lichaamswijsheid: je leert meer aandacht te hebben voor de signalen van je lichaam en voelt bewuster wat gedrag met je doet. Door het doorvoelen van de verschillen in gedrag en het expliciet maken en uitspreken hiervan, worden inzicht en begrip voor elkaar vergroot.

Waar de een het fantastisch vindt meteen de regie te nemen, heeft een ander meer behoefte aan contemplatie. Waar de een graag in zijn eentje werkt, kan de ander pas floreren in contact. Waar de een ervan houdt met nieuwe ideeën te komen maar nooit iets afrondt, is een ander juist minder creatief maar een ster in het tot in detail afmaken van zaken. Door van elkaar te weten welk gedrag je makkelijk afgaat, waar de energie ligt en welke behoeften hieronder liggen en door hier rekening mee te houden, komt de samenwerking op een hoger niveau en kan iedereen op een prettige manier zijn of haar werk doen.

We kregen enthousiaste reacties op de training. Een deelneemster gaf terug dat ze nu veel makkelijker contact heeft met een collega waar ze eerst niet goed mee uit de voeten kon. ‘Het was even zoeken, maar nu waardeer ik hem steeds meer.’ Ze geeft aan hoe fijn het is dat ze elkaar aanvullen. ‘Juist de dingen die ik niet leuk vind’ blijken door de collega enthousiast gedaan te worden.

Heb jij interesse in deze training? Op zaterdag 13 november hebben we nog 1 plek over. De training vindt plaats in Soest. Geef aan waarom juist jij daarbij wilt zijn en wie weet kun je, gratis, meedoen!

Training Het Nieuwe Samenwerken

Thu, 09 Sep 2021 11:34:20 GMT

Zowel het thuis werken als het weer af en toe op de werkplek zijn, doet sociaal gezien iets met ons. De afgelopen periode van on-line werken heeft ons veranderd. We gingen taakgericht aan de slag en vergaten de relatie, zijn steeds meer op een eiland komen te staan, in onze eigen bubbel, hadden last van afleidingen thuis, konden ons moeilijk concentreren en hadden hierdoor te kampen met schuldgevoel, achterstanden en vermoeidheid of we misten de persoonlijke contacten, het praatje bij de koffieautomaat, het even langslopen om iets te vragen, het korte checkmoment na een vergadering om iets recht te zetten of te verduidelijken, de ‘hoe was je weekend’ vraag of de vrijdagmiddagborrel.

En nu we dan weer wat vaker fysiek samenwerken op de werkvloer loopt dat ineens niet meer gemakkelijk of vanzelfsprekend.

Hoe werkt dit bij jou? Ben je je bewust van jouw gedragsvoorkeur, jouw Insights kleur en wat dit voor jou betekent? En die van anderen? Hoe gaan jullie samenwerken? Hoe geef je aan waar jij behoefte aan hebt? Hoe ga je om met de verschillende behoeften van je collega's? Hoe houd je het voor jezelf leuk en weet je stress te voorkomen?

Samen met Insights expert Janneke van den Hoek van Verandervermogen geef ik, als lichaamsgerichte coach, de 1-daagse training Het Nieuwe Samenwerken. In de training word je je bewust van wat jij met jouw gedragsvoorkeur nodig hebt en hoe jij hier zelf voor kunt zorgen. Het unieke van deze training is dat de insteek ervaringsgericht is. We gaan niet alleen uit van de theorie van Insights, maar we laten je ter plekke ervaren wat gedrag met je doet. Hoe heb je je de afgelopen periode gevoeld? En hoe kun je ervoor zorgen dat je je goed voelt in de samenwerking met collega's, on-line en live. Een verhelderende, persoonlijke training.

Geplande data: zaterdag 2 oktober, donderdag 25 oktober en vrijdag 26 november. Locatie: Soest of omgeving.

Als je interesse hebt, meld je alvast aan of vraag naar andere data of mogelijkheden voor bedrijfstrainingen.

Want een goede samenwerking, daar heeft iedereen baat bij, hoe je ook in elkaar zit!

In het diepe

Fri, 03 Sep 2021 11:34:59 GMT

Je gedraagt je op een bepaalde manier, dwangmatig misschien wel, en je weet niet waarom. Soms moet je even graven om de verrassende bron van je gedrag te vinden, in je kindertijd. Met lichaamsgericht werk duik je regelmatig in de diepte, naar de oorsprong.

Binnen lichaamsgericht werk bestaan er diverse oefeningen die ervaringen in het nu koppelen aan het verleden. Door aandacht voor wat je voelt in je lichaam en je ademhaling, kun je de eerste keer dat je iets ervoer, terughalen. Voor ingewijden: met behulp van bijvoorbeeld de brugtechniek of de trapdoortechniek.

Zo was er laatst bij een training een vrouw die aangaf elke dag druk te zijn met het afvinken van actielijstjes omdat ze het de volgende dag niet zo druk wilde hebben. En dat deed ze elke dag. Toen ze tijdens een oefening, ondersteund door lichaamsbewustzijn en haar ademhaling, in gedachten terug ging naar de oorsprong van dit gedrag, de onderliggende behoefte, kwam ze uit bij haar babytijd. Daar ervoer ze de stress en het verdriet van haar moeder die kort daarvoor haar moeder was verloren. Ze gaf haar kind hierdoor onvoldoende aandacht, wekte het op momenten dat het kind wilde slapen en bracht de stress op haar over. Een onrust die blijvend was.

Door te werken met de ideale situatie en aandacht te geven aan wat ze als kind nodig had, wederom ondersteund door lichaamsbewustzijn en ademhaling, vond deze vrouw (in haar verbeelding) rust bij haar vader. Dit had een doorwerking op fysiek niveau. Na de opnieuw ervaren spanning die duidelijk zichtbaar was in haar gezicht en in het schokken van haar lichaam, kwam er rust. Die ontspanning nam de vrouw mee naar het hier en nu. Ook al was de oefening een heftige inwendige reis, ze was daarna kalm en ze wist dat ze nu een begin kon maken met het zichzelf niet meer zo moeilijk te maken. Ze hoefde niet meer zo alert en geprikkeld zijn en mocht eindelijk genieten.

Dit was weer een prachtige demonstratie van de kracht en helende werking van lichaamsgericht coachen. Wat een mooi werk!

De gekte van de maatschappij

Thu, 19 Aug 2021 10:28:29 GMT

Mag het een beetje minder?

De prestatiegerichte maatschappij maakt steeds meer slachtoffers. In een ratrace naar meer, sneller en 'beter', vallen er bij bosjes mensen uit. Stress, burn-out, hartaanvallen maar ook talloze diagnoses als ADHD, ADD, depressie, angst- of agressiestoornis. Omdat mensen het tempo niet bij kunnen houden of omdat ze anders zijn dan het gemiddelde.

Hoogleraar psychologie Paul Verhaeghe schrijft kritisch over het stressniveau dat wordt veroorzaakt door de prestatiegerichte maatschappij en de toename van diagnoses. Mensen zijn niet gestoord, ze passen blijkbaar niet binnen de sociale normen.

Lees hier het artikel .

Wil jij beter leren omgaan met stress? Ik help je graag in een coachingsgesprek of -traject of door middel van een training. Vraag naar de mogelijkheden.

Gezonde boosheid

Tue, 29 Jun 2021 10:40:31 GMT

Durf jij je boosheid te uiten? Geef jij je grenzen aan? Zeg jij wel eens 'nee'? Of gedraag je je nog steeds als een braaf kind, pas je je aan en heb je misschien niet eens door dat je boos bent? Vind je het misschien normaal dat er niet aan je behoeften wordt voldaan?

Veel (reactie)patronen zijn zo ingesleten dat we niet in de gaten hebben dat we onze emoties onderdrukken en hoeveel stress er zo in ons lichaam wordt opgeslagen. We merken niet op dat we geraakt worden en gaan door alsof er niets aan de hand is. Maar ondertussen voel je je steeds minder goed en weet je niet waar dit vandaan komt.

Het bewust ervaren van je boosheid, dat die er mag zijn, is een fysiologisch proces dat ervaren dient te worden en dat je informatie geeft. Wat is er gebeurd, wie is er over je grenzen gegaan? Boosheid is energie om voor onszelf op te komen en aan te geven dat je ertoe doet!

In het boek van Gabor Maté 'Wanneer je lichaam nee zegt' wordt de link gelegd tussen oude overlevingspatronen en ziekte. Met name het inhouden van emoties kan een funeste werking hebben op je gezondheid. Lees verder in dit artikel van AnkhHermes .

Wil je onderzoeken wat jij fysiek opgeslagen hebt, oprecht luisteren naar de signalen van je lichaam, leren je emoties te uiten, grenzen aan te geven en relaxter je leven te leiden, meld je dan bij me aan voor lichaamsgerichte coaching. Een kennismakingsgesprek is gratis en vrijblijvend.

Nieuwe folder

Tue, 15 Jun 2021 10:31:00 GMT

Blij met mijn nieuwe folder!

Zoek jij een (lichaamsgerichte) coach of ken je iemand die een coach zoekt? Laat het me maar weten!

Bewuste aandacht voor hoe je je werkelijk voelt, is zo waardevol. Luisteren naar de signalen van je lichaam. Zodat je weet wat je grenzen zijn en deze ook leert aangeven. Zodat je eindelijk aandacht geeft aan oud verdriet, je dit kunt verwerken en weer verder kunt. Zodat je begrijpt waarom je op een bepaalde manier reageert en je met meer begrip naar jezelf kunt kijken. Zodat je weer je eigen kracht en vitaliteit ontdekt.

Al vind ik (zelf)promotie nog steeds lichtelijk gênant. Misschien dat ik die weerstand zelf ook nog eens lichaamsgericht moet onderzoeken. ;-)

Artikel geplaatst

Tue, 01 Jun 2021 08:35:04 GMT

Wil je voorkomen dat stress je leven gaat beheersen en je een burn-out krijgt, is het essentieel te letten op de signalen van je lichaam. Daarbij helpt het om inzicht te hebben in welke lichamelijke en psychische factoren uit je verleden van invloed zijn op hoe je je voelt, denkt en je gedraagt. Zodat je je valkuilen herkent en anders met situaties leert omgaan.

'Van overleven naar leven' is de titel van het artikel dat ik voor de editie 'Vitaal' van Coachlink Magazine heb geschreven. Zie hier het artikel .

Wil je persoonlijke hulp, dan help ik je graag in een coachingstraject.

Practice what you preach

Tue, 04 May 2021 09:50:08 GMT

Ja, en daar lig ik dan met al mijn praatjes over lichaamsgericht bezig zijn, over pauzes nemen en signalen serieus nemen: bij de fysio. Omdat mijn rugspieren totaal verkrampt zijn geraakt en de zeurende schouderpijn na weken nog niet over is.

Ik lig op mijn buik met mijn hoofd, met mondkap voor, in het gat van de behandeltafel. Ik heb het warm. De fysiotherapeut masseert stevig mijn schouder en dan hoor ik haar zeggen 'Wissel je je werkzaamheden wel voldoende af, bouw je pauzes in? Al ga je alleen maar af en toe staan, rondlopen of doe je even een oefening.'

Ik realiseer me wat ik aan het doen ben. Ik neem 's avonds op de bank regelmatig mijn laptop nog even op schoot, heb mijn bureau niet goed op hoogte afgesteld, start mijn dag vaak door gewoon maar te beginnen en ik neem alleen pauzes neem om even snel koffie te halen. Ik krijg het nog warmer en mompel 'Ja, zal ik doen.'

Ik ben op dit moment bezig een (online) training te ontwikkelen met een collega lichaamsgerichte coach. We hebben het over de signalen van stress en burn-out, adviseren tijd in te ruimen voor jezelf in plaats van maar door te racen en nemen filmpjes op met ademhalings-, bewustwordings- en ontspanningsoefeningen. Nu moet ik het dus alleen zelf nog doen. Weet je wat, ik neem er gewoon nog een op. Hehe, fijn!

Het kind in mij

Thu, 29 Apr 2021 14:11:43 GMT

Lichaamsgerichte Coaching heeft me echt geraakt. Er is zoveel in ons lichaam opgeslagen dat ons onbewust beïnvloedt. Hier aandacht aan geven biedt zoveel inzicht, rust en ruimte.

Uitgangspunt is dat je lichaam gevoelens en herinneringen opslaat. Op diverse plekken wordt pijn opgeslagen of de doorstroming belemmerd. Door in gedachten, of begeleid door een coach, contact te maken met je lichaam of door aanraking komen oude emoties weer naar boven.

Nu is het niet de bedoeling om zomaar in oude pijn te gaan zitten wroeten of oude koeien uit de sloot te halen, maar je wordt als volwassene vaak ongemerkt nog steeds beïnvloed door gebeurtenissen van vroeger en je daarbij horende beschermingsmechanismen.

Zo worden er, net als in de psychologie, verschillende ontwikkelingsfasen onderscheiden met alle bijbehorende uitdagingen en problematiek: je al dan niet welkom voelen, voldoende aandacht en voeding krijgen, zelfstandig mogen experimenteren, nee mogen zeggen, ontdekken van het thema man/vrouw. Door een gebrek aan aandacht van ouders of juist overbezorgdheid kunnen er problemen ontstaan in de verschillende ontwikkelingsfasen waardoor verschillende karakterstructuren ontstaan.

Als je je bijvoorbeeld als baby niet gewenst voelde, kan dit leiden tot een bepaalde afstandelijkheid of dromerigheid: je bent liever afwezig dan dat je de pijn voelt van het niet gewenst zijn. Als je als kind het gevoel had dat er onvoldoende eten, aandacht of warmte was, kan dit leiden tot een nog steeds bestaande honger naar eten, liefde of aandacht. Als je te vroeg zindelijk moest zijn, kan dit leiden tot spanning in je lijf, je gaat je anders voordoen dan je bent, je vindt dat je je moet gedragen, etc.

Een opsomming als deze is natuurlijk veel te kort door de bocht. Er is veel meer uitleg en nuancering nodig, maar ik vind het ongelooflijk boeiend om hier meer van te leren en dit te delen, het geeft zoveel inzicht. Sinds ik met lichaamsgerichtheid bezig ben, is het alsof mijn lichaam al die jaren stilletjes heeft gewacht tot ik eindelijk naar haar ging luisteren. Zo gaf aandacht voor een pijntje in mijn schouder mij het inzicht dat ik me anders, sterker, voordoe dan ik me voel. Het beeld van een ijzeren kleerhanger in mijn schouders kwam in mij op en ik vertaal dit als dat ik mijn rug moest rechten, sterk moest zijn, me naar de buitenwereld moest kleden en dat dit me een ijzig gevoel gaf. Ik besef dat ik dit gevoel niet langer wil en werk voorzichtig aan verzachting.

Er is zoveel herkenning, zowel bij mezelf als in mijn omgeving. Wie kent niet iemand die zich groter voordoet dan hij zich voelt, of die zich vastklampt aan een partner, iemand die geen keuzes kan maken, iemand die altijd wil bemiddelen en ga zo maar door? Verdedigingsmechanismen, pantsering, patronen, maskers, overlevingsstrategieën, zelfbescherming, hoe je het noemen wilt. Mooi om dit te mogen herkennen, aandacht aan te besteden, te erkennen, doorleven dan wel erbij stil te staan en er vervolgens op een gezonde volwassen manier mee verder te leven. Onder het motto dat ik koppel aan mijn werk: 'Meer inzicht, meer plezier!'

Leestip: De Maskermaker van Veenbaas, Goudswaard en Verschuren.

Je lichaam spreekt

Fri, 23 Apr 2021 11:34:25 GMT

Hoe vaak neem jij de tijd om naar jezelf te luisteren? En dan bedoel ik niet naar die eindeloze (pieker)gedachten in je hoofd.

Walking heads worden mensen wel eens genoemd, of talking heads. Alsof de rest van het lichaam er niet toe doet. Terwijl ons lijf 24 uur per dag voor ons aan het werk is. En al die tijd signalen uitzendt. Hele duidelijke signalen, als een buik die knort omdat je honger hebt, maar er is nog zoveel meer.

Non-verbale signalen die aan de buitenkant zichtbaar zijn, zowel bij jezelf als bij anderen, hebben veel te vertellen. Denk maar eens aan onrustig bewegende voeten, een achteruitdeinzen van het bovenlijf, een hand die haar achter een oor krult of armen die over elkaar gaan. Hele verhalen gaan hierachter schuil.

Maar ook de binnenkant van je lijf heeft veel te zeggen. Pijn in je schouder kan aangeven dat je te hard gesport hebt of een verkeerde werkhouding hebt achter je bureau. Zeker nu met het geïmproviseerde thuiswerken beginnen veel mensen her en der pijntjes te ontwikkelen. Het is belangrijk je hiervan bewust te zijn en een goede (werk)houding en (werk)plek voor jezelf te creëren en op tijd rustmomenten in te bouwen. Je lichaam vertelt je dit allemaal. Het is aan jou om hiernaar te luisteren.

Ook emoties hebben hun plek in je lijf. Door aandacht te geven aan wat zich bij je van binnen afspeelt, door er met je aandacht en adem naartoe te gaan, ontdek je dat je veel zaken nog helemaal niet verwerkt hebt. Je komt bijvoorbeeld moeilijk bij je hartgebied of je voelt een verkramping in je buik die je niet goed los durft te laten.

We slaan ervaringen op, zeker de pijnlijke, en we pantseren ons tegen mogelijk meer gevaar of pijn. We maken ons klein of juist groot, kijken omlaag of juist om ons heen. Onbewust zijn de verdedigingsmechanismen uit het verleden bij ons gaan horen en in ons lijf gaan zitten.

Ben jij je wel eens bewust van wat je lijf je wil vertellen of negeer je alles pijntjes en emoties tot ze zo groot worden dat ze je uitschakelen?

Samen kwetsbaar

Fri, 23 Apr 2021 10:26:59 GMT

Het is de eerste dag van een zesdaagse opleiding energetisch lichaamswerk voor coaches. Ik mag assisteren. Wat onwennig begroeten we elkaar. Het thuis zitten heeft effect op ons gehad. We zijn niet meer gewend fysiek bij vreemde mensen in de buurt te zijn. We schudden geen handen en houden afstand.

Dan starten we, in een ruime cirkel. De ruimte voelt kil aan omdat de ramen regelmatig open moeten voor ventilatie. De trainster verwelkomt ons met zachte stem en begint met een oefening waarbij we met onze aandacht naar binnen gaan. Mijn buik rommelt, ik had toch nog een extra boterham moeten nemen. Ik word rustig van binnen als ik voel hoe mijn voeten de grond raken, mijn billen de stoel, mijn rug de leuning. De oefening duurt mij te kort, ik voel me ontspannen en wil dat gevoel graag houden.

We delen onze ervaringen in de kring. En dan is het er, het contact, de verbinding. Met mensen die we hiervoor nog niet kenden, delen we wat we ervaren hebben, wat ons bezig houdt en hoe we ons voelen. We durven onzekerheid te uiten en benoemen onze onwennigheid.

Gedurende de dag verdiept ons contact zich als we in kleine groepjes lichaamsgericht bezig zijn. We observeren elkaar lichaamstaal en als we onze bevindingen checken, blijken we veel meer te zien dan we vantevoren hadden gedacht. De manier waarop iemand staat, zijn lichaamsbouw, de verdedigingsmechanismen, het is zichtbaar. Iedereen heeft een bepaalde kwetsbaarheid die hij probeert te verbergen in een poging staande te blijven en door te gaan. Hoe mooi is het om onze kwetsbaarheden met elkaar te delen. Dat verbindt en geeft het gevoel dat alles er mag zijn, dat wij er mogen zijn.

Binnen 1 dag is er een groepsgevoel ontstaan met diepgang en vertrouwen. Ik ben zo blij dat ik hier deel van uit mag maken. Nog vijf keer. Ik wil meer, maar ik weet ook dat ik dit dagelijks in kan zetten, in mijn coaching, maar ook in mijn contacten. Bewust zijn van wat er in je omgaat en dit met elkaar delen.

Ik sluit af met dit mooie citaat van de Boeddhistische non Pema Chödrön, dat ik op mijn homepagina heb gezet. Omdat het voor mij aangeeft, waar het om gaat: als we verder kijken, geïnteresseerd zijn in een ander, zien we hoe we op elkaar lijken en zien we het mooie in elkaar.

'Achter iedere vorm van spanning, achter iedere weerstand,

ligt een tedere, kwetsbare plek verborgen die wij proberen te beschermen'.

En nu even helemaal niets!

Thu, 22 Apr 2021 13:47:33 GMT

Als je deze blog leest, wil ik je vragen hier direct mee te stoppen.

Heb je het gedaan? Blijkbaar niet. Of misschien ook wel en ben je daarna doorgegaan met lezen. Waar het me om gaat, is dat je je brein en je lijf af en toe rust gunt. Door niet eindeloos op Internet te zitten bijvoorbeeld. Stop regelmatig met wat je aan het doen bent en wees je er bewust van dat je leeft.

Adem in, adem uit.

Kijk om je heen of sluit juist even je ogen.

Luister en word stil van binnen.

Ruik eens aan een bloem of aan het kopje thee dat je voor jezelf zet.

Proef bewust door rustig te eten of drinken en ervaar dit voedsel of deze drank vanuit alle kanten van je mond.

Voel waar je lichaam je stoel raakt of de grond, waar je huid je kleding raakt en waar niet, hoe de spullen om je heen aanvoelen qua textuur.

Rek je eens lekker helemaal uit.

Of doe even helemaal niets.

Vergeet alleen niet te ademen. Rustig, relaxed, steeds dieper.

Hoe is dit voor je?

Online zeilen

Wed, 17 Mar 2021 12:58:43 GMT

Wat doe je als MBO student met je buitenlandstage? Die volg je gewoon vanuit huis! Voor MBO Rijnland begeleid ik een twintigtal eerstejaars studenten bij hun stage in Barcelona. Twee dagen in de week zijn zij bezig met het benaderen van de Nederlandse markt voor Barcelonasail. Zij helpen de sociale media te verbeteren, bedenken evenementen en bereiden presentaties voor, o.a. over duurzaamheid. Want dit bedrijf organiseert regelmatig een dag waarbij vrijwilligers tijdens een zeiltochtje plastic uit zee vissen.

Mooi om te zien hoe de leerlingen zich verder ontwikkelen in het schrijven van cv's en sollicitatiebrieven, hoe ze leren na te denken over persoonlijke doelen, feedback geven, zelf hun agenda beheren, vergaderingen inplannen, zelfstandig werken, meedenken, vragen stellen, brainstormen en met ideeën komen. En soms ook niet. Want motivatie voor schoolwerk is voor een aantal altijd al lastig, online helemaal. Een camera aanzetten is niet vanzelfsprekend. Als je niet in beeld bent of 'de techniek doet het niet' is het niet altijd duidelijk of iemand er is. Op een algemene vraag antwoord geven doen slechts weinigen. Het is nog even zoeken hoe dat dan gaat, stage lopen, voor een echt bedrijf, online, met leerlingen van andere studies die je daarvoor nooit eerder hebt ontmoet en zelf je werk inplannen.

Voor mij was het ook even wennen, het zeer kleine aantal mensen dat in beeld verschijnt, de lange stiltes als ik een vraag stel, het eindeloos herhalen wat er verwacht wordt en waar iets te vinden valt. Ik werd ineens een strenge juf. Maar al doende wordt het steeds leuker. Met name als je merkt dat sommige leerlingen bijzonder gemotiveerd zijn, je verbazen met hun initiatief of de snelheid waarmee ze iets opleveren en inzicht geven in hoe zij tegen dingen aankijken. Of als je een persoonlijk gesprek hebt over dingen die ertoe doen.

Met elkaar maken we er iets van. Bij de een gaat dat dus beter dan bij de ander, maar wat mooi dat dit kan!

Red de boekhandel

Mon, 25 Jan 2021 12:15:14 GMT

en de schrijver

Door de lock down hebben boekhandels hun deuren moeten sluiten. Via bol.com worden nog wel boeken besteld, maar daar hebben deze winkels niets aan. Koop daarom mijn boek online bij een van de kleinere boekhandels. Of via deze link . Dan help je niet alleen de kleine boekhandel, maar ook de kleine schrijver (1 meter 73 slechts��). Bovendien is de marge voor de schrijver hier groter dan bij bol.com. Het is maar dat je het weet!

#koopnueenboek #steunjeboekhandel

Ze kunnen ook helemaal niets!

Sun, 17 Jan 2021 14:36:13 GMT

Bij trainingsacteren moet ik veelvuldig moeilijke collega's spelen: een medewerker die er de kantjes vanaf loopt, een manager die dominant gedrag vertoont, een collega die maar niet levert en met allerlei smoesjes komt, etc.

Verwachtingen die we van anderen hebben, worden niet altijd waargemaakt. Wat jij normaal vindt, daar blijkt een ander soms heel anders over te denken. 'Ja maar, het is toch asociaal om niet op tijd te zijn.' 'Je doet toch wat je afgesproken hebt.' 'Hij neemt niet eens de moeite goedemorgen te zeggen.' We staan al gauw klaar met onze kritiek en oordelen.

Waarom raakt het gedrag van anderen ons zo?

We worden geconfronteerd met onszelf, met onze eigen normen en waarden. Zo kun jij als motto in het leven mee hebben gekregen 'afspraak is afspraak' of 'je doet wat je gevraagd wordt'. Terwijl de ander mee heeft gekregen 'het maakt niet uit hoe je het doet, linksom of rechtsom, als je het maar een keer doet. Het gaat om het uiteindelijke resultaat.' Waar de een gaat voor het op tijd zijn, gaat de ander voor kwaliteit. Vindt de een het belangrijk dat alles in harmonie besloten wordt, wil de ander snel spijkers met koppen slaan.

Om je minder te laten meeslepen door je emoties bij verschillend gedrag, helpt het om te kijken naar de intentie die de ander er mogelijk mee heeft. Niemand, uitzonderingen daargelaten, staat 's ochtends op met de bedoeling de boel eens flink te saboteren. De meeste mensen hebben goede intenties en willen goed werk leveren. Binnen ieders capaciteiten.

Ook als de situatie al uit de hand aan het lopen is en je boos tegenover elkaar staat, helpt het om (na in eerste instantie de boosheid te erkennen) na te gaan waar de boosheid vandaan komt, wat hierachter zit. Mensen hebben vaak hetzelfde einddoel voor ogen, maar bewandelen een iets andere weg.

Wat ook helpt is om je te beseffen dat je de ander niet hoeft te veranderen. Je hoeft slechts aan te geven waar jij last van hebt. "Ik snap dat jij het belangrijk vindt om alles zorgvuldig te controleren, dat waardeer ik ook, maar ik moet het overzicht nu echt hebben, al is het niet 100 % volledig. Ik kan anders niet verder.' Open, duidelijk, met respect.

Transactionele Analyse onderscheidt de volgende persoonlijke drivers of werkstijlen: wees sterk, doe je best, maak voort, wees perfect en doe anderen een plezier. Welke herken jij bij jezelf? En kom je hiermee weleens in conflict met (de drivers) van een ander? Schiet niet direct in de stress, in de verdediging of in de aanval, maar wees nieuwsgierig naar de achtergrond en diversiteit in 'de wondere wereld van mensen'.

Grondingsoefening

Fri, 18 Dec 2020 15:12:51 GMT

Om de dag goed te beginnen, is het fijn de tijd te nemen voor een bewuste start. Ik heb hiervoor een grondingsoefening opgenomen die je kunt deze volgen via deze link . Hij duurt zo'n 11 minuten. Je kunt deze oefening natuurlijk ook op andere momenten van de dag doen.

Door je te concentreren op je ademhaling en met je aandacht naar binnen te gaan, daal je als het ware in je lijf. Je ervaart meer stevigheid, meer inwendige ruimte, meer ontspanning en een vitaal gevoel.

Deze oefening is een voorbeeld van wat je (onder andere) bij lichaamsgerichte coaching kunt verwachten. Je wordt je bewuster van wat je lichaam je te vertellen heeft en door met aandacht naar je lijf te gaan ontdek je waar spanning zit. Ook kun je met aandacht en ademhaling werken aan ontspanning en vitalisering.

Ik nodig je van harte uit... bij jezelf te komen.

Energetisch knuffelen

Thu, 26 Nov 2020 11:10:29 GMT

Wat betekent het voor ons dat fysieke afstand normaal is geworden en er nauwelijks nog gekust wordt? Ik zie steeds meer mensen verpieteren, als plantjes die geen water krijgen. We hebben het nodig elkaar aan te mogen raken, om even te voelen, door een handdruk of een knuffel, hoe het met iemand gaat en ons te verbinden.

Gelukkig zijn er mogelijkheden en alternatieven. Zo was ik deze week in het kader van mijn opleiding Lichaamsgerichte Coaching (ook een aparte uitdaging in deze tijd) bij een opstellingenavond. Een van de principes van familie opstellingen is dat de letterlijke afstand tussen personen een symbolische betekenis heeft. Nu anderhalve meter de norm is, houden we in zo'n opstelling ook afstand. Er is zo per definitie afstand tussen ouders onderling en met hun kinderen.

Daar werd die avond een mooie oplossing voor gegeven. De representant van een kind ging op anderhalve meter van de moeder liggen en ze gingen elkaar 'energetisch knuffelen'. Ik weet het, het klinkt zweverig, maar ons brein is flexibel.

Als wij ons voor kunnen stellen dat we elkaar omhelzen, dan ervaren onze hersenen dit ook zo. De scheidslijn tussen werkelijkheid en fictie is minder groot dan we denken. Lees maar eens het boek 'Ons feilbare denken' van Daniel Kahneman. Herhaling zorgt er bijvoorbeeld voor dat iets bekend voorkomt waardoor we het eerder als waar aannemen of eerder geneigd zijn iets te kopen; lezen over ouderdom maakt ons langzamer; we zoeken altijd causale verbanden tussen woorden, etc. Neem bijvoorbeeld 'banaan' en 'braaksel'. Voor je het in de gaten hebt, koppel je die woorden aan elkaar en voel je fysiek een licht ongemak. Ons lichaam reageert op woorden alsof het de werkelijkheid is.

Zo is er ooit onderzoek gedaan naar het effect van in gedachten sporten en, let op, dit heeft meetbaar effect opgeleverd! Door in gedachten je spieren te trainen kun je je spierkracht met 10 % vergroten. Minder dan bij een echte training (30 %), maar toch.

Ik stel voor dat we elkaar in gedachten nu een knuffel geven, energetisch knuffelen. Houd daarbij iets warms in je handen, zoals een kop thee of koffie, en je warme gevoel wordt ook nog eens versterkt. Het is misschien minder dan in het echt, maar het is beter dan niets.

Tenslotte nog een persoonlijke tip (en ik val misschien in herhaling!): Stuur iemand een Halve Kus op afstand voor de Kerst of Sinterklaas. �� Mijn boek Halve Kus is hier te bestellen (sneller traject) of verkrijgbaar via de boekhandel. ��

Top 3

Fri, 20 Nov 2020 09:46:13 GMT

Mijn boek staat op 3, naast Youp!

Mijn boek staat op nummer 3, naast Youp!

Bij Bruna Soest hebben ze mijn boek op de derde plek gezet in de top 10 Literatuur en Romans.

Nu maar hopen dat ze voorspellende gaven hebben!

Blij mee!

Halve kus is te bestellen via deze link (en bij Bruna natuurlijk).

De Bridget Jones onder de psychologische romans

duda-wsm@mijndomein.nl — Tue, 17 Nov 2020 08:56:08 GMT

De eerste reviews zijn binnen!

Wat is dat spannend, de eerste reacties op je boek afwachten. Ik probeer mijn verwachtingen te temperen want niet iedereen heeft dezelfde smaak, en niet iedereen hoeft het leuk te vinden als ik er zelf maar achtersta, maar toch. Als dan de eerste reacties binnenkomen en ze zijn positief, ja, dan word ik toch wel blij!

“De Bridget Jones onder de psychologische romans”

“Leest heel gemakkelijk terwijl het toch een zwaar onderwerp is”

“Echt een pageturner”

"Prachtig, ik kon er niet van afblijven"

"Ik heb al drie jaar geen boek meer gelezen, maar deze las ik in één, oké, twee zuchten uit"

“Een bijzonder mooi boek, echt een aanrader”

"Ik vind het boek prachtig en ik kijk uit naar het tweede boek"

"Woooh heb je boek net uit... echt een rollercoaster."

Blij mee!

Zie ook de review op deze site waar je het boek kunt bestellen.

In de krant

Thu, 12 Nov 2020 15:32:59 GMT

Daar sta ik dan, in het mooie Soesterse landschap en in de Soester Courant !

Al jaren schrijft Mariëlle Boersen. Nu is dan eindelijk haar debuutroman uit. Mogelijk herinneren sommige Soestenaren de columns die ze jaren geleden voor deze krant schreef. Inmiddels bestaat haar bedrijf Comication 15 jaar. In die jaren heeft ze talloze trainingen gegeven, mensen gecoacht dan wel uitgedaagd via een rollenspel, een universitaire master psychologie gehaald en dit boek ‘Halve Kus’ geschreven.

'Dit boek ontstond een paar jaar geleden spontaan. Ik schrijf vaker maar dan meestal een blog of kort verhaal, anders verlies ik mijn interesse. Bij dit verhaal niet. Met het idee van een familiegeheim als leidraad verliep het schrijven vanzelf. Althans in eerste instantie. Daarna zijn er nog jaren overheen gegaan waarin ik aan het bijschaven was of waarin ik het maandenlang niet aanraakte. Uiteindelijk, vele versies later, vond ik het goed genoeg om te delen met een groter publiek. Best spannend, maar ik denk dat er voldoende mensen zijn die zich in de hoofdpersoon herkennen of die zich laten meeslepen door het verhaal.'

‘Halve Kus’ is een psychologische roman voor een breed publiek. Het gaat over de invloed van het verleden en je opvoeding op hoe je nu bent. Het zal met name mensen aanspreken die zich herkennen in het hebben van een kritische stem in het hoofd. En het daagt de lezer uit. Je wordt op een gegeven moment als het ware zelf, net als de hoofdpersoon, door elkaar geschud.

'Halve kus' gaat over Sue, een beginnend coach. Ze ervaart al jaren een leeg gevoel. Er is iets gebeurd. Als ze via een oude vriend achter een familiegeheim komt, vraagt ze zich af of dit is wat ze altijd heeft gevoeld. Ze wil haar moeder confronteren, maar de emotionele afstand tussen die twee en het feit dat die ernstig ziek is, maken dit lastig. Ondertussen ontstaat er een prille liefde tussen Sue en een jeugdvriend waar ze eigenlijk niet aan toe durft te geven. Als ze uiteindelijk haar moeder confronteert en die overlijdt, is de zoektocht naar de waarheid niet voorbij en wordt Sue meegesleept in een rollercoaster aan emoties, waarbij het in wezen gaat over de vraag of ze zich open durft te stellen voor de liefde na alles wat er is gebeurd.

De psychologische roman ‘Halve kus’ is te verkrijgen via www.boekenbestellen.nl o f de boekhandel. Meer informatie over training en coaching vind je op comication.nl .

“De Bridget Jones onder de psychologische romans”

“Een echte pageturner”

Mijn boek is te koop!

duda-wsm@mijndomein.nl — Thu, 05 Nov 2020 15:18:55 GMT

Met trots kan ik jullie vertellen dat vanaf nu mijn boek 'Halve Kus' verkrijgbaar is!

Het is o.a. te bestellen via boekenbestellen.nl .

Tekst achterflap:

'Al jaren ervaart Sue een gevoel van leegte. Er is iets gebeurd. Door contact met een oude familievriend stuit ze op schokkende geheimen en kan een confrontatie met haar moeder niet langer uitblijven. Als die overlijdt, is de zoektocht naar de waarheid echter niet voorbij en wacht Sue nog een rollercoaster aan emoties.

Een zinderende roman over liefde, rouw, eenzaamheid en de kritische stemmen in je hoofd. Het verhaal van een dochter op zoek naar liefde.

Een boek dat je als lezer meesleept, ontroert, verwart en dat leidt tot een verrassende ontknoping.'

Veel leesplezier!

Bang voor de liefde

Wed, 30 Sep 2020 13:38:58 GMT

Wiens jeugd is fantastisch geweest? Die van de meesten niet. Ergens zijn er dingen gebeurd, hebben ouders steken laten vallen. Maar kunnen we het ons nog wel goed herinneren? In de loop der tijd vervagen herinneringen, ze verkleuren. Je weet niet alles meer en wat je nog weet, heb je mogelijk keer op keer in je hoofd herhaald, waardoor het verhaal steeds een beetje anders werd. Zoals in het spel waarin je een zin doorfluistert die aan het eind totaal vervormd blijkt te zijn. Maar ergens in die zin, in dat verhaal, zit een kern, een kern van waarheid. Het is de pijn die je met je meedraagt.

Bij mijn werk in de ggz met mensen met persoonlijkheidsstoornissen heb ik veel emotionele pijn gezien. Veroorzaakt door een jeugd waarin hun liefde is onthouden, waarin ze een zwaar verlies hebben geleden of waarin er ernstig misbruik van ze is gemaakt. Een kind kan niet leven zonder de liefde en bescherming van zijn of haar ouders. Zonder die goede basis aan de start van je leven durf je niet meer op de liefde te vertrouwen en/of ga je deze koppelen aan verdriet. Er ontstaat bindingsangst waarvan je de oorsprong vaak niet beseft.

Om te kunnen overleven zonder de liefde van je ouders, kiezen we voor strategieën: vechten, vluchten of vermijden. Eén van de mogelijke vermijdingsstrategieën is het creëren van een fantasiewereld.

"Als we ons hart niet kunnen openen voor de liefde is dat niet zomaar. Ergens onderweg zijn we gewond geraakt, is de dood ons hart binnengevallen, heeft verlies onmiskenbare sporen achtergelaten, zijn onze dromen verdrongen door zielenpijn en zoeken we enkel nog houvast in onze fantasieën over de liefde." (Cuppen, Liefdesbang).

Gebaseerd op deze pijn, angst en dit gevoel van leegte, dat ik ook in mijzelf herkende, ben ik gaan schrijven. Dit resulteerde in een psychologische roman over een moeizame moeder-dochter relatie.

De hoofdpersoon, Sue, ervaart een gevoel van leegte. Er is ooit iets gebeurd in haar leven, maar wat? Ze durft steeds minder het leven aan en trekt zich terug in haar gedachtenwereld. Als ze erachter komt wat er is gebeurd, moet ze haar dominante moeder confronteren. En daarmee zichzelf. De kritiek die ze jarenlang van haar moeder heeft gekregen, is in haar hoofd gaan zitten: ze moet zich gedragen, oftewel stil en lief zijn. Zal het haar lukken haar moeder te trotseren en valt met het ontdekken van het geheim alles op zijn plaats, of blijft de angst voor de liefde?

Het boek komt binnenkort uit. Het is een verhaal over liefde, rouw, eenzaamheid en de kritische stemmen in ons hoofd. Het heet ‘Halve kus’.

En... actie!

Fri, 25 Sep 2020 12:36:12 GMT

Een pleidooi voor de aloude actielijst

Ik heb verzaakt. Een aantal weken lang heb ik geen actielijst bijgehouden. Ooooh!

En ondertussen schrok ik 's nachts wakker omdat ik op zo'n moment (waarom juist dan?!) ineens bedacht wat ik nog vergeten was te doen.

Deze week heb ik mijn oude gewoonte weer opgepakt: ik hanteer een actielijst. Gewoon in Word op mijn computer, met (beperkt) kleurtjes, vetgedrukt of niet en vooral met bullets die je kunt veranderen van streepje naar vinkje! En op momenten dat me ineens een actiepunt te binnen schiet (tegenwoordig onder werktijd), noteer ik dat direct.

Het klinkt misschien ouderwets of te voor de hand liggend, maar mij helpt het enorm. Ik schrijf alle dingen op die ik nog moet doen, zowel zakelijk als privé, ik koppel er een datum aan en begin met de actie die op dat moment het meest urgent is (bijvoorbeeld een offerte die ik beloofd heb vandaag te sturen) of waar ik het meest tegenop zie (bijvoorbeeld het telefoontje of er nog vragen zijn naar aanleiding van die offerte). Ik moet zeggen dat dit een heel fijn gevoel geeft, iets gelijk afhandelen in plaats van het eindeloos in mijn hoofd groter maken dan het is.

In wezen is dit een vertaling van de Eisenhower methode: je deelt je actiepunten in op basis van urgentie en belangrijkheid of tijd: moet het nu (doen), kan het wachten (inplannen), kan een ander het doen (delegeren) of kan ik het punt schrappen (elimineren).

Nu komt het er bij mij als zzp-er in het algemeen op neer dat ik acties zelf moet doen, dus het delegeer principe hanteer ik niet echt, maar de vraag: moet ik het nu doen of kan het later (of niet), helpt me echt.

Hoewel, ik realiseer me nu direct een leerpunt voor mezelf: Ik mag best meer delegeren, zoals bepaalde IT-dingen waar ik zelf eindeloos mee loop te worstelen: Waarom verdwijnt de mail op twee van mijn drie mailaccounts op mijn Macbook na twee weken??! Wie het weet mag het roepen, ik heb de instelling niet kunnen vinden. Bij deze heb ik de vraag uitgezet en kan ik een kringelbullet (lopende actie) op mijn lijst zetten. ��

Het mooiste moment is als ik iets definitief af mag vinken. Mijn voortgang is op die manier zichtbaar en ik ben trots op mezelf. En dat is weer helemaal in lijn met waar ik vaak voor pleit: meer dankbaarheid, zelfcompassie en positiviteit. En ook helemaal mindful onder het motto: Wat kan ik NU doen?! Goed bezig!

Adem in, adem uit

Thu, 10 Sep 2020 09:47:20 GMT

Een verslavend hulpmiddel

Wat er ook in je leven gebeurt en hoe je je ook voelt, er is een hulpmiddel dat altijd tot je beschikking staat: je adem. Door je bewust te zijn van je ademhaling, door dieper in te ademen en door voller uit te ademen, verander je direct hoe je je voelt.

In deze tijd van Corona is ademen misschien iets geworden dat je eng vindt, zeker in gezelschap, en benauwend, zeker met een mondkapje. Zoek dan een ruimte op waar je alleen kunt zijn, liefst in de natuur. Maar ook achter je bureau vanuit huis kun je steeds je momenten van rust pakken. Even de hectiek, de spanning en de stress loslaten, do or bewust te ademen. En in een overvolle trein met mondkapje? Probeer eens uit wat het effect is van het vertragen van je ademhaling.

Vaak heb je niet door hoezeer je geleefd wordt of dat je onrustig bent. Je merkt niet dat je amper ademhaalt. Of je er nu wel of niet bewust van bent, je adem heeft altijd effect op je. Een oppervlakkige ademhaling zorgt ervoor dat je je opgejaagd voelt. Een diepere ademhaling maakt rustiger.

Er zijn talloze ademoefeningen waarmee je kunt experimenteren, met bijvoorbeeld een verschillend aantal tellen voor inademen, uitademen en de rustmomenten tussen het ademen in, of door te variëren tussen neus- en mondademhaling.

Bij het inademen neemt de ruimte in je longen, middenrif en buik toe, bij het uitademen neemt dit weer af.

Je kunt je adem bestuderen of sturen. Voel maar eens het verschil tussen die snelle, oppervlakkige ademhaling en een langzame, diepere ademhaling. Je kunt ook je adem in de vorm van aandacht richten op een bepaald lichaamsdeel, je pijnlijke onderrug bijvoorbeeld. Adem daar maar eens in gedachten naar toe of doorheen. Wat voor effect merk je?

In mijn opleiding Lichaamsgerichte Coaching merk ik steeds meer hoeveel effect adem heeft. Door bewust naar plekken in mijn lichaam te ademen die pijnlijk zijn, geef ik de emoties die in mijn lichaam opgesloten zitten aandacht. Al is het slechts een klein krampje in mijn hartstreek of een ongemakkelijk gevoel in mijn buik. De aandacht die ik geef met mijn adem zorgt voor ruimte. De pijn mag er zijn, het is een signaal van mijn lichaam op iets dat gebeurd is. Door er met aandacht en mijn adem naartoe te gaan, zorg ik ervoor dat oude pijn eindelijk verwerkt kan worden.

Bovendien is de hoeveelheid ruimte en stevigheid die ik ervaar als ik goed door mijn hele lijf dooradem ongekend. Ik raak er steeds meer bedreven in. Gedurende de dag ben ik me steeds vaker bewust van kleine irritaties of ongemakken. Deze geef ik direct aandacht door rustig te ademen en na te gaan wat er aan de hand is. Zo stapel ik stress niet op door maar als een kip zonder kop door te draven, maar ben ik elke dag bezig mezelf gezond te houden. Al is het soms slechts een paar seconden, het is bijzonder helend en verslavend. Een verslaving die ik iedereen aan kan raden!

Adem in waar je blij van wordt, bijvoorbeeld de gedachte aan vrijheid en ruimte. Adem uit wat je los wilt laten, bijvoorbeeld spanning, stress of negatieve gedachten, laat los! Op gepaste afstand.

Boekenkat

Tue, 18 Aug 2020 19:19:18 GMT

Hindernissen bij Social media

Online webinars, video's, e-books, podcasts, Facebookmarketing. De afgelopen dagen had ik mezelf weer eens ondergedompeld in de laatste ontwikkelingen op het gebied van social media en marketing. Van alles raak ik geïnspireerd en wil ik direct uitproberen. Zo ook het maken van audio-opnames voor luisterboeken of podcasts. Dat daar iets meer bij komt kijken, werd al snel duidelijk. Luister maar eens naar het begin van mijn boek 'Halve kus' .

Mocht dit fragment je toch al nieuwsgierig maken, laat het me vooral even weten !

Jezelf laten zien

Thu, 16 Jul 2020 11:22:35 GMT

Nog niet zo makkelijk

Jemig, wat heb ik hier een moeite mee! Wil je voldoende omzet en klanten hebben, dan moet je jezelf laten zien. De (online) trainingen hierover schieten als paddestoelen uit de grond: profileren via Facebook, LinkedIn, personal branding, regelmatig bloggen, gratis e-books weggeven in ruil voor een mailadres, tig keer van je laten horen door mensen te overspoelen met jouw nieuwsbrief en (bedrijfs)naam zodat ze eerder aan je denken. Ik heb er wat moeite mee.

Bloggen vind ik leuk en ik wil graag kennis delen, maar al dat gedoe, die aandacht en die 'verplichtingen'. Ik ga het natuurlijk wel doen, want ik wil ook een goede omzet en straks mijn boek en online training verkopen, maar poeh.

Gelukkig heb ik nu wel een paar mooie foto's van mezelf. Dankzij Caroline (even reclame maken voor haar, referenties en via via contacten werken ook heel goed)!

Ik vraag me af waarom ik er zo'n moeite mee heb. Is het omdat ik van huis uit heb meegekregen dat je je bescheiden dient op te stellen. Of ben ik bang dat mijn kop eraf gaat onder het motto 'boven het maaiveld uitkomen'. Bang om fouten te maken? Ik denk dat het past in mijn kernkwadrant: mijn kwaliteit is ruimte geven aan een ander. Dat schiet door in mijn valkuil: zelf onzichtbaar worden. Het tegenovergestelde van mijn kwaliteit is mijn allergie: schreeuwers die zichzelf enorm belangrijk vinden en het alleen maar luidkeels over zichzelf hebben. En dat is dan weer een uitvergroting van hun kwaliteit en mijn uitdaging: jezelf laten zien. Nou, bij deze dan. Ik zou mijn cliënten er namelijk ook toe uitnodigen, stappen zetten, gewoon doen. Aaaargh.

Positief positief positief

Fri, 10 Jul 2020 15:48:38 GMT

Denken is belangrijk voor ons. We identificeren ons er mee. We zijn iemand omdat we denken dat we iemand zijn. Voor een deel is dat waar, je gedachten construeren wie je bent. Als je denkt dat je een goed mens bent, ben je dat ook. Vind je dat je nogal wat tekortkomingen hebt, dan klopt dat ook. En als we onze gedachten veranderen, alles naar het positieve ombuigen, veranderen we dan daadwerkelijk?

Je brein bestaat uit een bewust en een onderbewust gedeelte. Als je bewust positief tegen jezelf gaat praten, wil dit nog niet zeggen dat je je ook positief gaat voelen, omdat je ergens onbewust of onderbewust misschien het gevoel of idee hebt dat het niet waar is. Jarenlang heb je jezelf bijvoorbeeld getraind om negatief te denken over jezelf. Dan helpt het niet om bewust te zeggen dat je oké bent.

De gedachten die je over jezelf hebt, worden wie je bent, je raakt eraan gewend. Je bent bijvoorbeeld gewend jezelf rot te voelen en als je ’s ochtends wakker wordt en je voelt je goed, dan raak je direct in verwarring en ga je nadenken over wat er ook alweer niet zo leuk was. Je gaat op zoek naar de negatieve gedachten die je gewend bent te denken en als je die weer hebt, is het vertrouwd en voel je je weer zoals altijd, je oude vertrouwde ik.

Positieve gedachten moeten gewoonten worden om in te slijten in je onbewuste systeem. Gedachten die je vaak herhaalt, zijn als een soort snelweg in je brein, de automatische route. Nieuwe gedachten zijn alsof je je met een kapmes een weg baant door de jungle. Doe je dit eenmalig, dan zal de natuur al gauw het paadje weer overwoekeren en zie je de weg niet meer terug. Als je echter over datzelfde pad blijft gaan, herhaling, dan is er op een gegeven moment een weg ontstaan en wordt die route makkelijker begaanbaar.

Net zoals woordjes stampen ertoe leidt dat je ze uiteindelijk beter leert en ze op het laatst automatisch vertaalt, zo worden de gedachten die je jezelf inprent uiteindelijk steeds gemakkelijker toegankelijk. Je gaat denken dat het waar is. Je zult de positieve gedachten dus een flink aantal keer moeten herhalen, wil je het ook van binnen zo voelen. Het is even wennen.

Herhaalde gedachten worden een gewoonte en gewoontes worden uiteindelijk automatismen en dan neemt je onbewuste het van je bewuste over. Op dezelfde manier waarop je hebt leren lopen, fietsen, praten etc. Het is een kwestie van oefenen, oefenen, oefenen, herhalen, herhalen, herhalen.

Lees verder bij het begin...

De ui van Columbus

Mon, 06 Jul 2020 19:59:35 GMT

Omgaan met kritiek

Kritiek krijgen is niet leuk. Het helpt ook niet als je het feedback gaat noemen of als je te horen krijgt dat het bedoeld is om je verder te ontwikkelen. Je vindt het gewoon niet leuk.

Mogelijk komt dit omdat je geneigd bent een negatieve opmerking te interpreteren als een totale afwijzing van je persoonlijkheid. Het raakt je diep van binnen en je hebt het idee dat je niets waard bent. Stop!

Wat helpt, is om de kritiek nader te bekijken en te relativeren.

Zie jezelf als een ui die bestaat uit verschillende lagen van aanleg, kennis, vaardigheden, talenten, ervaringen, noem maar op. De buitenste laag is je zichtbare gedrag. Daar gaat de kritiek over. Kritiek, of feedback, gaat over een bepaalde situatie waarin je bepaald gedrag vertoonde en waarbij je iets deed of zei waar een ander (1 van de 7 miljard mensen hier op aard) iets van vond.

Het gaat niet over je kern. Die blijft gewoon overeind. Net als je verschillende lagen en het grootste deel van je buitenste rand. Relativeer!

En kijk dan of je vindt dat de kritiek terecht is en of je hier iets mee wilt doen.

De ui van Columbus, wat een ontdekking.

Coachen in het hier en nu

Thu, 25 Jun 2020 11:39:34 GMT

We wonen in een mondige wereld. Gelukkig ook een mooie wereld, zeker in deze moeilijke tijden, waarin mensen in de zorg levens proberen te redden, waarin buren elkaars boodschappen doen of bloemen brengen, waarin online initiatieven, al dan niet gratis, als paddestoelen uit de grond schieten. Maar al die mooie initiatieven kunnen je ook onzeker maken. Doe ik wel genoeg? Ben ik wel sociaal genoeg? Moet ik niet wat meer van me laten horen of zien?

Ook online vergaderen biedt de nodige uitdagingen. Ineens krijg je het woord. Of misschien erger, je krijgt het woord niet. Moet je je hand opsteken, via chat iets zeggen, of laat je je beurt maar weer voorbijgaan?

En als je geen werk (meer) hebt, hoe ga je er dan voor zorgen dat je weer geld verdient, hoe kom je aan klanten of een baan? Hoe laat je jezelf zien en van je horen?

In deze tijden waarin alles anders gaat, blijven sommige dingen hetzelfde: zelftwijfel. De innerlijke criticus in je hoofd ratelt gewoon nog lustig verder.

Het voelt ongemakkelijk, onzeker zijn. Het is net of anderen er geen last van hebben. Dat is niet zo. Het is echter niet iets dat mensen van de daken schreeuwen, als ze dat al zouden durven. Onzekerheid lijkt wel het laatste taboe te zijn.

Heb jij ook last van onzekerheid, van zelftwijfel of zelfkritiek? Weet dan dat dit geen vaste karaktertrekken zijn, dat onzekerheid ergens vandaan komt en dat je het kunt veranderen. Weet dat jij kunt veranderen, niet omdat dit moet, maar omdat je het wilt. Weet dat de teksten in je hoofd kunnen veranderen en dat ook je gevoel hierover positiever kan worden.

Wil je weten hoe? Mail me gerust voor een (online) coachingstraject.

Hoe gaat het met je?

Thu, 04 Jun 2020 11:12:59 GMT

We laten ons vaak leiden door de waan van de dag. We volgen de afspraken die in onze werkagenda staan, doen de nodige dingen thuis, onderhouden ons sociale netwerk en voor je het weet is er weer een dag voorbij.

Om je niet te vergalopperen en om stress te voorkomen, helpt het om regelmatig stil te staan bij wat je aan het doen bent. Hoe gaat het eigenlijk met je? Doe je de dingen die je leuk vindt? Hoe is het met je adem? Hoe gaat het met de spieren in je lichaam? Wat zijn je gedachten op dit moment en weet je nog wat je bijvoorbeeld tijdens die afspraak een uur geleden dacht? Waren je gedachten positief of negatief? En heb je hier iets mee gedaan?

Veel vragen. Het gaat om bewustwording. Voor je het in de gaten hebt, is een negatieve gedachte als ‘ik doe het niet goed‘ gewoonte geworden. Of negeer je dat beklemmende gevoel in je buik omdat de volgende afspraak alweer staat te wachten.

Sta daarom regelmatig even stil bij hoe het met je gaat. Een mooi moment hiervoor is als je tussen twee activiteiten switcht. Dus tussen twee afspraken door, voor en na het lezen van je mail, voor en na de afwas. Het zijn misschien veel momenten, maar het hoeft niet lang te duren. Gewoon even diep ademhalen, of even je schouders losrollen, van je stoel opstaan, je losschudden, net wat voor jou prettig is. Stel jezelf de vraag: Hoe gaat het eigenlijk met me? Of doe een ademhalingsoefening, zoals die in bijgaand filmpje .

Drie dingen

Thu, 07 May 2020 11:19:03 GMT

Drie dingen waar je dankbaar voor bent, drie dingen waar je trots op bent, drie dingen die je waardevol vindt in je leven, drie dingen die vandaag goed zijn gegaan. Het principe begint steeds bekender te worden, maar het werkt dan ook!

In mijn coachpraktijk geef ik regelmatig het advies een dagboekje bij te houden van drie mooie dingen van de dag. Of de focus ligt op trots, leuk, waardevol, blij of een ander positief woord, verschilt per persoon. Bij gebrek aan zelfvertrouwen ligt de nadruk op trots en waardevol, de 'goed gedaan' dingen. Bij depressieve gevoelens ligt de nadruk meer op wat wél goed ging. Baal je van je baan, dan kijk je eerst eens naar die aspecten die vandaag wél leuk waren aan je werk. Want die zijn er heus ook. Je bent alleen niet meer gewend ze te zien en te waarderen. En ook al besluit je later alsnog van baan te veranderen, je hebt in ieder geval een beter beeld van wat je leuk vindt. Dat helpt in het zoekproces.

Als je elke dag even stil staat bij de positieve dingen van die dag, merk je als vanzelf dat je focus begint te veranderen. Alles wat je aandacht geeft, groeit. Laten we ons dan focussen op het goede.

Mijn advies: Schaf een mooi boekje aan waar je al blij van wordt als je er naar kijkt en begin vandaag nog met schrijven. Drie dingen per dag. Al het goede komt tenslotte in drieën.

Goed genoeg

Thu, 23 Apr 2020 11:22:27 GMT

We zijn geneigd kritisch te zijn, en dan met name op onszelf. 'Ik ben niet leuk genoeg' 'Wat ben ik toch een oen' 'Ik kan ook werkelijk niets' etc. Eindeloos kunnen we onszelf neerhalen en dat doen we dag in dag uit. Er is gemeten dat we op een dag zo'n 60.000 gedachten hebben. Hiervan is 95 % onbewust. Dan is ook nog eens 95 % van je gedachten hetzelfde als gisteren, en de dag daarvoor. En driekwart van die gedachten is negatief.

Waarom zou je jezelf bestoken met al die negativiteit? We worden in het algemeen niet in ons bestaan bedreigd, dus dit kritische denken is niet echt nuttig. Bovendien voelen we ons er niet fijner door. Hoog tijd om hier verandering in aan te brengen.

En dat kan. Je hersenen luisteren naar je. Als je aan negatieve voorbeelden wilt denken, lukt dat je. Als je aan positieve dingen wilt denken, lukt dat je net zo goed. Dus waarom niet kiezen voor positiviteit?

In dit filmpje geef ik een aantal oefeningen die je kunt doen om je gedachten eens kritisch onder te loep te leggen, je focus te verleggen naar je hulpbronnen, dat wat al wel goed gaat in je leven, en hoe je je leven NU al kunt verbeteren.

En natuurlijk kan ik van alles vinden van dit filmpje, is er van alles aan te merken op hoe ik erbij zit, hoe ik klink, dat het eindshot waardeloos is, maar weet je, ik vind het gewoon 'goed genoeg'.

Het laatste taboe

Thu, 09 Apr 2020 13:56:43 GMT

En als je geen werk (meer) hebt, hoe ga je er dan voor zorgen dat je weer geld verdient, hoe kom je aan klanten of een baan? Hoe laat je jezelf zien en van je horen?

In deze tijden waarin alles anders gaat, blijven sommige dingen hetzelfde: zelftwijfel. De innerlijke criticus in je hoofd ratelt gewoon nog lustig verder.

Ik help je graag bij dit proces.

Mag het een beetje minder?

Thu, 09 Jan 2020 14:42:43 GMT

Burn-out onder jongeren neemt toe

Het gemiddelde kind heeft tegenwoordig hetzelfde angstniveau als de gemiddelde psychiatrische patiënt in de jaren 1950. Mogelijke oorzaken hiervoor zijn de sociale verbondenheid die minder stabiel en voorspelbaar is geworden, terrorisme, onzekerheid over het later verkrijgen van werk, maar ook onze consumptiemaatschappij (Leahy, Angstvrij).

We zijn bang geworden tekort te komen of tekort te schieten. Doordat we via sociale media direct zicht hebben op het (schijnbare) leven van vele mensen, zijn we onszelf continu aan het vergelijken. Het recept voor ongelukkig zijn. Dit leidt tot hoge eisen die we onszelf stellen en faalangst. Ook is er sprake van keuzestress. Door de overvloed aan opties in deze welvaartsmaatschappij, vragen we ons steeds vaker af of we wel de juiste keuzes maken.

Ik merk aan mijn kinderen dat de druk die we onszelf en elkaar opleggen, steeds groter wordt. Mocht je vroeger op school nog over met een paar onvoldoendes, dan word je nu een bespreekgeval. Blijven zitten is er vaak niet bij, je wordt gelijk ook een niveau terug gezet. Je rent van toets naar toets, waarbij het 'iets leren' ondergeschikt lijkt aan het te behalen resultaat. Inmiddels is een 5,9 voor een kernvak (Nederlands, Engels, Wiskunde) ook een reden voor twijfel aan je capaciteiten. Dan moet je naast je school ook nog een bijbaan hebben en een goed sociaal leven. Ga je dan doorstuderen, dan moet je het eerste jaar wel minimaal x aantal punten hebben, anders moet je weg. En dat terwijl je als eerstejaars een compleet nieuw leven begint in een andere omgeving, een nieuw ritme met meer zelfstandigheid en nieuwe sociale contacten. Dan moet je, om je kansen later op de arbeidsmarkt te vergroten, je ook nog aansluiten bij een vereniging, liefst in het bestuur, een relevante bijbaan hebben, straks een interessante stage doen, een jaar in het buitenland studeren, etc. etc.

Steeds meer jongeren krijgen een burn-out, een vrij nieuw verschijnsel onder deze leeftijdsgroep. Volgens het CBS zijn 100.000 Nederlanders onder de 35 jaar opgebrand. Millennials (geboren tussen 1980 en 2000) hebben vaak last van burn-out en depressie. Generatie Z (geboren na 2000), is er mogelijk nog erger aan toe. Meer dan een kwart van de jongeren geeft aan ooit een burn-out of daaraan gerelateerde klachten te hebben gehad. De helft van de jongeren verwacht een burn-out te krijgen. Ook het aantal zelfmoorden loopt enorm toe onder jongeren.

Hoge verwachtingen, prestatiedruk, de eisen van de maatschappij, de opvoeding?

Wat kunnen we doen:

- minder eisen aan elkaar opleggen. Hier ligt een taak voor het onderwijs, het bedrijfsleven, ouders en eigenlijk aan iedereen. Dus ook voor mij. En voor jou.

- meer acceptatie van fouten en falen. Leren en je ontwikkelen doe je met vallen en opstaan, net als fietsen. Niemand is perfect, ook ik niet, ook jij niet.

- eerder herkennen van lichamelijke signalen, zoals vermoeidheidsklachten, slecht slapen, piekeren, angstige of sombere gevoelens en problemen met eten.

- vaker hulp vragen en bieden aan elkaar.

- je niet meer vergelijken met een ander. Er is maar één zoals jij en dat is helemaal goed.

There is a crack, a crack in everything

That’s how the light gets in

(Leonard Cohen)

De kracht van focussen

Thu, 28 Nov 2019 15:02:12 GMT

Een handige oefening bij lichaamsgerichte coaching is focussen. Dit is in de jaren zestig ontdekt door Eugene Gendlin, hoogleraar aan de Universiteit van Chicago. Hij onderzocht met een aantal collega's waarom sommige mensen baat hebben bij psychotherapie en anderen niet. Door te luisteren naar honderden cliëntsessies, kwamen ze achter een belangrijk verschil. Het succes van een therapie was te voorspellen als cliënten langzamer gingen praten. Cliënten waren op zo'n moment bewust van hun lichaam. Ze ontdekten een vaag lijfelijk gevoel in zichzelf en gingen op die manier 'uit hun hoofd'. Dit bleek tot goede resultaten te leiden.

De vaardigheid om op je lichaam te letten, wordt focussen genoemd. Je brengt je aandacht naar binnen door eerst rustig te gaan zitten, bewust te worden van je lichaam in de stoel en je ademhaling. Dan stel je het lichaam de vraag 'Wat vraagt nu mijn aandacht?'

Je identificeert je hierbij niet volledig met de pijn, emotie of herinnering, maar gaat er als het ware naast zitten om het te bevragen. Als je bijvoorbeeld verdriet tegenkomt, dan zie je dit als 'iets in jou dat verdrietig is'. Door vragen te stellen aan jezelf en goed te luisteren, zonder oordeel of de wens iets te veranderen, kom je dichter bij jezelf en ontdek je de wijsheid van je lichaam. Een mooi instrument om bijvoorbeeld stress te voorkomen.

Je kunt de focus oefening op jezelf toepassen. Het voordeel is dat je dit ieder geschikt moment van de dag kunt doen. Het nadeel is dat je dan naast het focussen ook je eigen proces moet begeleiden. Ik raad je daarom aan dit in ieder geval een eerste (paar) keer onder begeleiding te doen.

Wil je meer hierover lezen? Lees dan het boek 'De kracht van het focussen' van Ann Weiser Cornell. Wil je het een keer onder begeleiding ervaren? Ik heb focussen inmiddels opgenomen in mijn coachingstrajecten. Je bent van harte welkom!

Stressles(s)

Tue, 15 Oct 2019 14:15:39 GMT

Laatst gaf ik weer eens de training 'Check je werkstress'. Een aantal lessen hiervan wil ik graag met je delen. Omdat het toch toch van de zotte is dat 1 op de 6 werknemers in Nederland burn-outklachten heeft en zeker 36 % van het ziekteverzuim stress gerelateerd is.

De belangrijkste tips zijn deze: ken en check jezelf. Dat wil zeggen: ken je eigen kwaliteiten, zoals bv. perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel, doorzettingsvermogen en de daarbij behorende valkuilen: te veel willen doen en over je grenzen gaan. En bewaak meermalen per dag hoe het met je gaat. Negeer niet langer die pijn in je schouders of onderrug, neem af en toe een pauze, sta op van je stoel (of ga juist een keer zitten) en beweeg, het liefst in de buitenlucht.

Daarnaast kun je nog vele andere dingen doen, zoals rustig en diep ademhalen, nagaan waar je dankbaar voor bent, sporten, genieten van kleine dingen, gezond eten etc.

Ook kun je je negatieve gedachten aanpakken met RET (Rationele Effectiviteits Training) waarbij je irrationele gedachten, zoals rampdenken of altijd aardig gevonden willen worden, kritisch bestookt met vragen als: is dit wel zo en helpt deze gedachte mij? Met name woorden als altijd, iedereen en niemand moeten als een rode vlag zijn: pas op: irrationaliteit, en daarna stress, ligt op de loer!

Ook time management kan enorm helpen stress te verminderen, doordat je weer overzicht krijgt over de taken die je hebt en weet wat je nu, later, niet of een ander moet laten doen. Gebruik bijvoorbeeld het Eisenhower model met een indeling in belangrijk en urgent. Tenslotte helpt het om (het voorkomen van) stress bespreekbaar te maken. Maak afspraken met elkaar. Stress bespreken en op tijd de benodigde maatregelen nemen, voorkomt uitval op de lange termijn.

De meeste mensen deugen

Tue, 01 Oct 2019 14:20:15 GMT

Ik ben blij met het nieuwe boek van Rutger Bregman: De meeste mensen deugen. Deze historicus biedt een ander perspectief op onze geschiedenis. Hij heeft onderzoek gedaan naar psychologische experimenten, oorlogen en geschiedenis en haalt zodoende de stelling onderuit dat mensen onder een laagje vernis slechte wezens zijn. Bij nader inzien blijkt de mens een sociaal wezen, homo puppy. De mens onderscheidt zich met name door het vermogen van elkaar te leren, social learning. 'We zijn geboren om te leren, te verbinden en te spelen.' (pag. 98)

Dit vermogen heeft ervoor gezorgd dat wij als soort nog steeds bestaan. Deze survival of the friendliest heeft echter een keerzijde. Sinds we tienduizend jaar geleden op één plek zijn gaan settelen is het misgegaan. De wij-zij gedachte is gaan overheersen en onder het mom van kameraadschap is men elkaar de ergste dingen aan gaan doen. Met name doordat we denken dat andere mensen anders zijn dan wij en het niet goed met ons voor hebben, hebben we een negatieve focus die als een nocebo (de negatieve tegenpool van de placebo) werkt. Onze (negatieve) verwachtingen worden waar.

Onze negatieve focus zien we ook terug in het nieuws. Er wordt niet gemeld waar mensen elkaar helpen of waar geen oorlog is. Dat is geen nieuws. Gevolg is dat we denken dat de wereld, en de mens, verdorven is. En dat is dus niet zo. Als mensen elkaar leren kennen, wordt het moeilijk een ander kwaad te doen. Pas op afstand wordt het makkelijker elkaar te doden. We zien van dichtbij teveel gelijkenis. Zo schoot men in de loopgraven vooral mis, en hebben de Duitsers en Engelsen in de eerste Wereldoorlog daar zelfs gezamenlijk kerst gevierd.

Een positieve benadering werkt, zoals in het gevangeniswezen van Noorwegen waar men geen cellen kent, of bij het terughalen van FARC soldaten naar huis door middel van positieve berichten.

Toch zijn er mensen, met name de invloedrijken en machthebbers, die gefocust blijven op de negativiteit. Zo heeft Zimbardo in zijn beroemde experiment met gevangenen en cipiers deze laatste groep bewust opgeroepen zich gewelddadig te gedragen. Zo wordt er bij het shock experiment van Milgram niet vermeld dat veel mensen weigerden anderen pijn te doen of niet geloofden dat het werkelijk gebeurde. De berichtgeving is zodoende negatiever dan de werkelijkheid.

Boodschap van het boek, en daarmee van de geschiedenis, is dat we het eigenlijk goed met elkaar voor hebben. Laten we ons dus niet laten verleiden tot cynisme en ons realiseren dat onze verwachtingen uitkomen: denken we het slechtste van mensen (negativity bias), dan hebben we gelijk. Denken we positief dan blijkt dit ook te kloppen. We kunnen de wij-zij gedachte onschadelijk maken door iedereen als 'wij' te zien. Zoek de overeenkomsten, niet de verschillen. Wij-wij, win-win.

Niet goed genoeg

Thu, 04 Jul 2019 14:47:04 GMT

Volgens Elaine Aron (De kracht van zelfwaardering) hebben we allemaal een ondergewaardeerd ik in ons.

Door je te vergelijken met anderen kun je altijd wel iets vinden waarin je minder bent, je bent namelijk niet dezelfde persoon. Maar let je ook op je eigen talenten en mooie eigenschappen? Of op datgene dat je verbindt met de ander?

Statusverschil is niet te vermijden. Zodra je twee mensen bij elkaar zet, is hier al sprake van. Het denken in status, ranking, is aangeboren. De neiging om elkaar aardig te vinden en te steunen, linking, is dat echter ook. Als je je beter over jezelf wilt voelen, helpt het balans tussen ranking en linking te vinden. Vaak betekent dit dat je meer naar linking, verbinding, moet zoeken.

Als je een lijstje maakt van mensen bij wie je je prettig of onprettig voelt, zul je bij die laatste groep ontdekken dat rangorde een rol speelt. Je kunt dan twee dingen doen:

1. positief naar deze mensen kijken en de verbinding zoeken. Zoek de overeenkomsten in plaats van de verschillen.

2. de prettige mensen opzoeken en de onprettige vermijden.

Er zijn volgens Aron zes belangrijke mechanismen om jezelf te beschermen tegen de schaamte die ontstaat door onderwaardering van jezelf. Vaak heb je deze zelfbeschermingen niet door:

1. bagatelliseren (je eigen bijdrage aan iets kleiner maken dan die is)

2. de schuld afschuiven (het ligt zogenaamd aan een ander, dan hoef je niet naar jezelf te kijken)

3. niet concurreren, (macht en status ontkennen en altijd zoeken naar verbinding en zo de rotste klusjes krijgen)

4. overpresteren (altijd aan het werk, maar jezelf nooit goed genoeg vinden)

5. jezelf groot maken (de beste auto, de leukste vakantie)

6. projecteren (je eigen tekortkomingen ontkennen en die ten onrechte bij anderen zien).

Je bewust zijn van deze beschermingen helpt je om jezelf niet ongemerkt minder te voelen.

Wat voor mij helpt, is om op de momenten dat ik mezelf minder voel (dan een ander), de vier vragen van Byron Katie erbij te halen: 1. Is het waar? 2. Is het echt waar? 3. Hoe reageer ik als ik deze gedachte heb? 4. Wie zou ik zijn zonder deze gedachte?

Zoals ik al vaker heb aangegeven: het is maar net hoe je naar de wereld kijkt, alles is perceptie en er zijn verschillende perspectieven mogelijk. Kies dat perspectief waar je je het prettigst bij voelt. Ben je goed genoeg? Ja. Er is slechts één unieke versie van jou. Daarmee ben je de beste versie van jezelf en dus zeker GOED GENOEG. Iedereen heeft weer andere talenten en valkuilen. Laten we kijken waar we elkaar kunnen vinden.

Of zit ik nu in zelfbescherming nummer 3?

Trots!

Thu, 27 Jun 2019 14:33:35 GMT

Voor een rollenspel vroeg een deelneemster me een typische alfaman te spelen: dominant, zelfverzekerd, ongeïnteresseerd en daar bovenop gefrustreerd, want hij was gepasseerd. Ze moest met hem samenwerken, maar werd de hele tijd door hem figuurlijk in een hoek gezet als incapabel. Ze kon niet tegen hem op en wist niet wat ze moest doen.

In gedachten flitsten beelden door me heen. Dat type kende ik wel. Nu wilde ik niet mijn eigen frustraties en vooroordelen een rol laten spelen, ik wilde het graag zuiver houden en bovendien haar helpen. Ik ging er dus even goed voor zitten.

In rollenspelen is een van de factoren het goed inschatten van wat je tegenspeler nodig heeft en ook wat die persoon aankan. Je wilt de lat iets hoger leggen, maar wel haalbaar. Hoe hoog legde ik hier de lat? In haar geval: vrij hoog.

Ik zette een vreselijk type neer dat haar denigrerend benaderde als in 'jij onnozel klein vrouwtje'. En op zo'n moment gebeurt er iets bijzonders bij mij binnen, als trainingsactrice. Er ontstaat een gesplitstheid.

Terwijl ik volledig losga in mijn rol, bewaak ik dat dit nog past in de gegeven rol en situatie, voel ik plaatsvervangende schaamte dat iemand zo tekeer kan gaan, krijg ik medelijden met mijn tegenspeelster, voel haar innerlijke strijd om hier goed op te reageren, en ondertussen ben ik aan het bewaken of het nog haalbaar is voor haar, houd ik in de gaten of het nog binnen de trainingsdoelen past, bewaak ik de tijd, let ik op de energie van de groep en ben ik er stiekem trots op dat ik zo'n rol, die zo ver van me afstaat, weet weer te geven.

Tussendoor gaf ik haar ook nog, als mezelf, aanwijzingen als: ga rechter zitten, gebruik je stem en kijk me aan. En toen ik haar in mijn rol heel hard behandelde, vroeg ik haar, als mezelf, wat ze hiervan vond. Ze voelde zich klein en niet eerlijk behandeld, ze was in wezen woest. "Doe daar dan iets mee' gaf ik aan. En daar ging ze. Oprecht in haar verontwaardiging, stevig en overtuigend, en vanuit een enorme innerlijke kracht gaf ze weerwoord, geweldig! Zo mooi om te ervaren!

Nu zijn trainingen vaak eenmalig en hoor ik niet altijd wat er daarna gebeurt. Dit keer was er een vervolgtraining waarbij ik haar weer tegenkwam. Voorafgaand aan deze tweede training kwam ze naar me toe:

'Ik heb het gedaan!'

'Wat?'

'Het gesprek gevoerd.'

'En?' vroeg ik verwachtingsvol.

Vol trots stak ze twee duimen de lucht in en gaf me een stralende lach.

'Fantastisch' riep ik uit.

'En weet je...?'

Ik keek haar vragend aan.

'Ik heb het daarna nog een keer gedaan!' Als twee blije apinnen keken we elkaar aan.

Het is zo fijn als je iemand kan helpen zich verder te ontwikkelen, zodanig dat het leven een stukje makkelijker wordt. Deze vrouw was duidelijk gegroeid in haar zelfvertrouwen, ze had een hindernis overwonnen en kon daarna verder. Ik was zo trots op haar.

En ook zo fijn dat iemand de moeite neemt om terug te geven dat je geholpen hebt.

Wat is dit toch een mooi beroep!

Gevoelens op de werkvloer

Thu, 20 Jun 2019 14:36:55 GMT

Mag je op de werkvloer aangeven dat iets je geraakt heeft? De een vindt van niet, een professionele houding kent geen zwakte. Een ander vindt het juist een kracht.

Bij het geven van feedback is het uiten van wat je voelt een vast onderdeel. Na vaststellen van de situatie waar het over gaat, is de volgende stap dat je aangeeft wat jouw gevoel daarbij was: je baalde ervan, voelde je in je hemd staan, niet serieus genomen, etc. Dit aangeven, vinden veel mensen nog niet zo makkelijk.

Wat is het dat we het soms zo moeilijk vinden te zeggen wat we voelen in een werkomgeving? We hebben onze gevoelens toch niet thuis gelaten om in een harnas van onverschillige zakelijkheid te stappen? Ik word ingehuurd om rollenspellen te spelen die lijken op de werkelijkheid, maar het lijkt of toneelspel de dagelijkse praktijk is van veel mensen.

Bij een training leiding geven wilde laatst een deelneemster een casus oefenen waarin zij haar waardering zou uiten voor een gefrustreerde werknemer die wilde vertrekken. Ze wilde niet dat hij wegging, maar het lukte haar niet te zeggen dat het haar speet dat hij zo gefrustreerd was geraakt, dat ze het jammer vond dat ze hem niet eerder en beter bij had gestaan, dat het haar persoonlijk verdriet deed, dat ze hem zou missen en dat ze hem nodig had. Ze gaf aan dat ze geen gevoelens kon uiten op de werkvloer.

Toen ik voordeed hoe ze haar waardering kon uiten, met mijn hand op mijn hart en vol oprechte lof en dankbaarheid voor deze medewerker, reageerde ze: 'Ja, zo bedoel ik het precies.' Ze zag in hoe waardevol dit was, hoe echt dit aanvoelde en dat dit mogelijk zou kunnen helpen deze medewerker te behouden omdat die het fijn zou vinden zich gewaardeerd te weten en oprecht vanuit het hart aangesproken te worden. Het zelf oefenen was voor haar echter nog een stap te ver, laat staan de praktijk. Jammer.

Deze vrouw werkte in een zakelijke omgeving, met veel mannen, ze gaf aan dat het daar minder gebruikelijk is. Maar ook in de kinderopvang, een omgeving waar met name vrouwen werken, kom ik vaak tegen dat medewerkers het nog niet zo makkelijk vinden aan te geven wat ze werkelijk voelen (boosheid, frustratie, onzekerheid). Alsof het een zwaktebod is om uit te spreken wat je gevoel aangeeft. Alsof je alleen maar blij en succesvol mag zijn.

Hoe mooi zou het zijn als we niet langer doen alsof we gevoelloze robots zijn, die kil en efficiënt hun werk doen, maar mensen van vlees en bloed, met een kloppend hart dat wel eens pijn doet.

Klagen is erom vragen

Thu, 30 May 2019 14:42:09 GMT

Je kent ze vast, van die mensen die overal het positieve in zien. Of juist die types die bij alles wel een minpuntje weten te vinden. Misschien herken je dit wel in jezelf en mogelijk zie je dit als een vaststaand gegeven. Je bent nu eenmaal... Fout. Hoe je denkt te zijn, staat helemaal niet vast. Je kunt op ieder moment een andere keuze maken. Misschien gaat het niet vanzelf of niet makkelijk, maar het kan wel. Door jezelf er steeds weer op te wijzen dat het anders kan.

Zo was ik zelf van het type 'ja maar' en nog steeds mag ik hier vaak heerlijk op terugvallen in rollenspelen. Het is namelijk een type dat veel weerstand oproept. Denk je klaar te zijn met een vergadering, komt er nog zo'n opmerking achteraf. 'Heb je haar weer 'of 'Het zijn ook altijd dezelfden' hoor je dan mompelen.

Een focus op het negatieve, op dat wat er ontbreekt of nog niet goed is, is niet slechts irritant. Het kan ook handig zijn. Denk maar eens aan het construeren van bruggen waar dagelijks duizenden mensen over rijden, of aan het bouwen van een vliegtuig. Toch fijn als iemand nog even op een onvolkomenheid wijst voordat zoiets in productie gaat.

Het klagen, 'ja maar-en' of kritisch zijn kan dus handig zijn op bepaalde momenten. Als het echter een levenshouding wordt, dan wordt het voor jezelf ook minder leuk. Dan kun je niet meer genieten van een dagje strand ('Er stond wel erg veel wind'), een verjaardag ('Oh, dan zit ik vast weer naast tante Jans, dat gezemel' (soort zoekt soort)), of een vakantie ('Het wordt met het jaar drukker.'). Dan lijkt ineens alles minder leuk. Klagen is dan erom vragen: 'Zie je wel, er is ook altijd wat'.

En inderdaad, er zijn altijd negatieve dingen te vinden, bij alles. Maar ook positieve. Het is maar net waar je de nadruk op legt. Als je klaagt, krijg je een rotgevoel, als je let op de positieve dingen, word je blij. Het is maar wat je wilt.

Waar je op focust, groeit. Zo zie je altijd meer auto's rijden van het merk dat je van plan bent te kopen, of meer honden van het soort waar je bang voor bent. Omdat je aandacht daar naar uitgaat. Dit wordt de aandachtsbias genoemd.

Als je graag meer leuke dingen in je leven hebt, is het makkelijk om dit voor elkaar te krijgen: door je erop te focussen. Je ziet dan het zonnestraaltje tussen de wolken door, je gaat op vakantie in de drukte lekker mensen kijken en je zit op verjaardagen een keer niet naast tante Jans. Je zult merken dat je stemming verbetert en je positievere mensen aantrekt.

Het klinkt misschien simpel, maar pas het een tijdje toe. Zodra je merkt dat je in een negatieve stemming geraakt (terwijl dat niet hoeft), verander je je focus. Eerst geforceerd, later vanzelf.

Ik ben inmiddels een positiever mens geworden. Ja EN dat bevalt me een stuk beter. Al kan ik het 'ja maar-en' nog steeds toepassen, maar dan als bewuste keuze. Soms ook best lekker.

Op de plaats... rust

Thu, 09 May 2019 11:09:46 GMT

In de drukte van alledag kom je er niet aan toe. Aan het eind van de dag merk je dat je het hebt gemist. Je rug zit vast, je ademhaling is hoog en je realiseert je dat die hoofdpijn eigenlijk de hele dag al je vaste begeleider is geweest.

Wat je gemist hebt, is rust. Even niets, even bijkomen, terug naar jezelf, naar de basis. In plaats van dag in dag uit jezelf voorbij te rennen, maak je een pas op de plaats. Niet straks, nu. En regelmatig.

Of je nu op kantoor zit of gewoon thuis. Verplaats eens je aandacht naar je voeten op de grond, voel hoe ze in je schoenen zitten, hoe je voetzolen daar doorheen contact maken met de grond. Het kan nu al, tijdens het lezen van deze blog. Even ademhalen, bewust. Bijvoorbeeld door je neus in en door je mond uit. Eén keer, drie keer, vijf keer... Stop maar even met lezen en doe dit.

Ook zijn er op andere momenten mogelijkheden, midden in een gesprek desnoods. Even denken aan je ademhaling en deze bewust naar je buik sturen. Niemand hoeft het te merken. En als ze het wel merken? MOOI! Dan kun je het samen doen.

Je kunt gedurende de hele dag momenten inruimen om die rust te pakken, om mindful te zijn. Momenten dat je aan het wachten bent, zijn ideaal. In plaats van je te ergeren aan het tijdverlies, kun je genieten van de kans die je krijgt om niets te doen. In de rij voor de kassa, in de file, als de ander te laat is voor een meeting of jij te vroeg.

In Brugge hebben ze plannen om het nabijgelegen bos als wachtkamer voor het ziekenhuis te gebruiken, zodat je je wachttijd optimaal kunt benutten. Ze beseffen hoe belangrijk de natuur is en hoe stressverlagend die kan werken. Patiënten genezen ook sneller als ze uitzicht hebben op groen. Ga ook eens in de pauze naar buiten, een frisse neus halen. Een moment weg uit de bedompte lucht of beklemmende airco.

Laten we elkaar niet gek maken met dat drukke gedoe en even beseffen waar we zijn. Het leven gaat al snel genoeg. Laten we bewust zijn dat we leven, om ons heen kijken en vooral niet vergeten te genieten.

In alle ellende die er mogelijk in je leven speelt, heb je nog altijd de lucht, de bomen, een bloem, een vogel, een zonsondergang of juist een zonsopkomst. Om bij stil te staan. En als je leven wel al prachtig is, geniet er dan ook van. Fijne dag!

Schaam je

Thu, 02 May 2019 11:12:00 GMT

Als ik je vraag terug te denken aan de meest schaamtevolle gebeurtenis in je leven, wat gebeurt er dan met je? Dan ga je in je hoofd alle vervelende herinneringen na en volautomatisch krijg je de bijbehorende negatieve gevoelens erbij cadeau. Het is net of je teruggaat in de tijd, je voelt je weer net zo.

In de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) heeft men veel aandacht voor de relaties die onze hersenen leggen tussen voorwerpen, gedachten, gevoelens, eigenlijk alles. Onze hersenen kunnen overal wel verbindingen bij verzinnen. Denk eens aan een zelfstandig naamwoord, maakt niet uit welk. Denk dan aan een ander zelfstandig naamwoord. Wat is de overeenkomst tussen deze twee woorden? In hoeverre is het eerste beter dan het tweede? In hoeverre is het eerste verwant aan het tweede?

Je kunt overal antwoord opgeven. Zo kunnen onze hersenen ook alle negatieve gevoelens of oordelen over onszelf wel verbinden met een logische verklaring. Maak de volgende zin eens af: 'Diep van binnen ben ik bang dat ik...'

Ook hier komen je hersenen wel weer met een antwoord. Ze halen het overal vandaan: van je ouders of andere belangrijke mensen in je leven, maar ook bijvoorbeeld van tv of uit een boek.

Iene miene... Hup het verband is alweer gelegd. Omdat je het vaker gehoord hebt, komt 'mutte' automatisch oppiepen. Zo gaat het met alle gedachten. En als je ze probeert te verdringen, komen ze extra hevig naar voren. Het voorbeeld van 'denk niet aan een...' Juist, daar is die roze olifant al.

Als je denkt 'Ik ben...' dan kun je zowel iets positiefs als iets negatiefs invullen, je hersenen komen vanzelf met de bewijzen ervoor aandragen. Je kunt op deze manier je zelfbeeld inkleuren.

In ACT gaat men enerzijds aan de slag met cognitieve defusie, wat inhoudt dat je de taal leert los te koppelen van datgene waar het naar verwijst. Zo kun je het woord dat je invulde na 'Ik ben...' 20-45 seconden lang zo vaak herhalen dat het zijn betekenis verliest.

Aan de andere kant gaat ACT uit van acceptatie, mindfulness. Zo waren mensen met een paniekstoornis na tien minuten acceptatietraining al beter opgewassen tegen angstgevoelens. Omdat ze ze niet probeerden te verwijden (roze olifant), maar onder ogen zagen (Bron: Hayes, Uit je hoofd in het leven).

Goed om te beseffen dat je geen slachtoffer van je gedachten hoeft te zijn en dat de werkelijkheid meerdere facetten heeft. Je kunt bewust kiezen waar je aandacht aan geeft.

Stilte bij weerstand

Wed, 21 Nov 2018 21:21:37 GMT

Bij elke training of rollenspel leer ik zelf ook weer bij. Zo werd ik er laatst weer aan herinnerd hoe krachtig stilte kan zijn.

Ik deed een aantal rollenspelen in de kinderopvang. Het ging over omgaan met weerstand van ouders. De vertrouwde principes als 'Laat OMA thuis' (Overtuigingen, Meningen, Aannames) en 'Communiceer als een OEN' (Open, Eerlijk, Nieuwsgierig) waren in de praktijk al toegepast en men was wildenthousiast.

Toch ging men bij het oefenen weer veelvuldig in de 'fout'. Bij voorbaat ging men ervan uit dat de ouder moeilijk zou doen en dat het een lastig gesprek zou worden (OMA). Men vergaarde munitie om op de ouder af te vuren uit verdediging of om deze te overtuigen van het eigen gelijk. Begrijpelijk, maar niet handig.

Na een aantal 'welles-nietes' discussies, kwam er inzicht. Het ging niet om het winnen, maar om het meedenken met de ander, de ander aan het woord laten, luisteren naar wat hij zegt, denkt en voelt. Om pas daarna je eigen mening, gevoel of standpunt aan te geven en er samen uit te komen. Het JIJ-IK-WIJ principe.

Dit werd prachtig gedemonstreerd door een van de pedagogisch medewerksters. Ze maakte oogcontact, stelde open vragen, luisterde belangstellend, knikte, humde, vroeg of ze het goed begreep en .... was stil. Dit was zo krachtig dat ik, die toch zo graag moeilijk doet als het kan, geraakt werd en kon vertellen wat me nu werkelijk dwars zat (in mijn rol).

Door de stilte kreeg de gesprekspartner, ik in dit geval, de ruimte om te zeggen wat me nu echt van het hart moest. Door niet in strijd te gaan, maar even stil te zijn en oprecht te luisteren, kwamen we naar elkaar toe. Weerstand verdween toen de stilte verscheen.

Het F-woord

Thu, 18 Oct 2018 20:21:34 GMT

Je verwacht eigenlijk dat vooroordelen ontkracht worden. Soms blijken ze echter hardnekkig waar. Zo deed ik laatst een aantal rollenspelen bij een groot IT-bedrijf. Het was in het Engels omdat de deelnemers uit verschillende landen kwamen. Ze konden hun eigen casus inbrengen.

Een van de deelnemers vertelde in het voorgesprek over te strakke deadlines, een te krap budget, onmogelijke eisen en een voortdurend blussen van brandjes omdat er geen tijd was grote aanpassingen te verrichten. Hij liep rood aan en kneep zijn hand tot een vuist toen hij uitlegde waar het over ging. De frustratie kwam bijna als stoom uit zijn oren.

In het gesprek met zijn leidinggevende dat we vervolgens oefenden, lukte het hem echter niet om enige urgentie te leggen in zijn argumenten voor meer budget en tijd. Toen ik, in mijn rol als zijn leidinggevende, doorvroeg waarom dit zo belangrijk voor hem was en wat dit met hem deed, gaf hij aan dat het allemaal wel meeviel. Hij redde zich wel. Het deed hem niets.

De boodschap kwam hierdoor niet aan. Ik kon me voorstellen dat zijn leidinggevende hem liet doormodderen.

Ik vond het zorgelijk. Ik had gezien hoe hij er aan onderdoor ging, maar het lukte hem niet dit toe te geven en zo de situatie te veranderen. Hij zag het als falen, een brevet van onvermogen. Je mocht toch niet zeggen dat het je frustreerde, dat je ervan baalde dat er geen rekening met je werd gehouden, dat er voortdurend over je grenzen werd gegaan...

Het heeft echter zoveel meer effect als je kunt aangeven ‘Zo kan ik niet werken. Dit is onmogelijk. Dit trekken we niet. Dit trek ik niet.’ Vooral als je gespreksgenoot daarbij voelt dat je het meent en wat het met je doet.

Als je je irritaties, boosheid, werkstress en frustratie ontkent, gaan deze gevoelens, om het maar even te vertalen in computertermen, als een virus woekeren. Dit kan leiden tot een vastlopen van je systeem. Het wachten was op een burn-out.

Een andere teamleider oefende een gesprek waarbij hij een medewerker moest ontslaan. Hij begreep niet dat ik als zijn tegenspeler in opstand kwam. Hij volgde toch de procedures?

Het lukte hem niet te reageren op mijn frustratie, boosheid, verdriet, wanhoop. Alle gevoelens die bij een ontslaggesprek naar voren kunnen komen, stuitten op een muur van onbegrip. Op deze manier gingen de projectleider en de medewerker niet op een goede manier uit elkaar. Iets dat toch belangrijk is, want het is een kleine wereld, je komt elkaar tegen en slechte reclame voor je bedrijf is ook niet welkom. Daarnaast is het ‘gewoon’ menselijk om aandacht te hebben voor wat een slecht bericht met iemand doet en deze klap samen op te vangen. Toch?

Niet bij deze groep. Gevoelens, welke dan ook, bleken een verboden woord bij deze IT-managers. Op een gegeven moment noemden ze het lacherig ‘the F-word’: Feelings. Zodra er iets ter sprake kwam dat leek op gevoel, werd er gegniffeld en schoof men onbewust een stukje naar achteren.

Ontslagen worden brengt gevoelens met zich mee. Omkomen in je werk ook. Gevoelens zijn menselijk. Een van de grote verschillen tussen een mens en een computer is dat een mens gevoel heeft. Het was hier of ik me door een computer liet ontslaan. Zelfs een ‘Ik zie dat je het moeilijk hebt’ kon hij niet uit zijn strot krijgen.

Op het laatst riep ik dan ook verbijsterd ‘You are no robot.’ Waarop een andere deelnemer me subtiel op het verschil wees ‘No, his name is Robert.’

Er is nog een lange weg te gaan.

Fouten maken mag

Tue, 21 Aug 2018 20:21:31 GMT

Bij theatersport is één van de regels dat je vooral fouten moet maken. Fouten zijn namelijk leuk in het spel. Het publiek kijkt verwachtingsvol toe hoe jij je uit situaties redt en geniet als dit je lukt. Bovendien geeft het idee dat fouten maken mag, je als speler veel vrijheid. Je hoeft niet zo na te denken over wat je gaat zeggen en schakelt daarmee je kritische stem, die bij veel mensen zeer actief is, uit.

Fouten maken in het echte leven vinden veel mensen, ik eerlijk gezegd ook, niet zo prettig. Je wilt het graag goed doen. Maar wat is goed en wat is fout?

Bij een rollenspel was ik een keer behoorlijk direct tegen een cursist. 'Je praat alsof ik een kind ben', zei ik. Ik wachtte gespannen of ze dit aankon, of ik niet te ver was gegaan. Je moet als trainingsacteur steeds inschatten wat nog zinvol is voor een cursist, wat iemand aankan en waar die van kan leren. Ze schrok, bleef even stil, zei toen 'oh, dat is niet de bedoeling. Laat ik het anders zeggen' en ging door. Briljant. Ik vond het knap hoe ze overeind bleef, kritiek incasseerde en naging of ze, zonder zichzelf geweld aan te doen, ander gedrag kon vertonen om te bereiken wat ze wilde.

Na afloop zei ze echter dat ze van binnen helemaal van slag was van deze 'fout'.

Het was geen fout. Mijn botte opmerking (je moet soms provoceren als trainingsactrice) was een uiting van hoe haar gedrag op mij overkwam, het was mijn interpretatie. Ik ben daarbij een spiegel, ik waarschuw hoe iets over kan komen. Maar dan is het nog niet 'fout'. Bij een ander werkt haar manier van praten mogelijk wel. Het gaat om het bewust worden van je communicatie. En dat je je realiseert dat je meer tools in je communicatiekist hebt, dat je je kunt aanpassen waar dat nodig is, en dus prima met kritiek om kunt gaan en in gesprek kunt blijven.

En daar gaat het om. Dat je, zonder jezelf te forceren in gedrag dat niet bij je past, je afstemt op de ander. Bij de een werkt het linksom, bij de ander rechtsom. Bij de een moet je heel direct zijn, bij een ander kun je beter iets omzichtiger zijn. Bij de een kun je praten als een kind, valt het niet eens op, de ander wil graag als volwassene toegesproken worden (de meesten).

Dit leer je al doende. Soms in de loop der jaren, maar vaak al gewoon binnen het gesprek zelf. Als je goed naar de ander kijkt en luistert, geeft deze in het algemeen voldoende signalen of het gesprek nog loopt of niet. Deze signalen geef je zelf overigens ook.

Nu moet je alleen wel oppassen met een te snelle interpretatie. Je weet bijvoorbeeld niet of iemand wegkijkt omdat hij niet geïnteresseerd is, weg moet, afgeleid wordt, aan het nadenken is of dat er iets anders aan de hand is. Maar daar kun je wel achterkomen. Door het bijvoorbeeld te vragen. 'Snap je wat ik bedoel?' of 'Is er iets?' of 'Moet je weg?' of duizend andere vragen. Wat de 'goede' vraag is, ontdek je pas door een vraag te stellen en te letten op de reactie.

Je kunt je 'fouten' altijd herstellen door bijvoorbeeld te zeggen 'Oh, dit komt niet goed over.' of 'Zo bedoel ik het niet.' of 'Ik merk dat het anders overkomt dan ik bedoeld heb' of...

Communicatie is een proces van continue feedback en bijstellen. Het klinkt nog niet zo makkelijk, maar echt fouten maken kun je gelukkig niet.

Sterk zijn

Tue, 29 May 2018 20:21:28 GMT

We leggen onszelf vaak veel druk op. We willen graag die sterke persoon zijn die alles aankan. We willen carrière maken, de perfecte partner zijn, in een mooi, opgeruimd en goed onderhouden huis wonen, een liefhebbende ouder zijn die er altijd voor de kinderen is en altijd met een goed humeur verstandige dingen zegt, we willen goed voor onze ouders zorgen, een attente buur zijn, onze vrienden bijstaan als ze ons nodig hebben, sociaal en maatschappelijk actief zijn, etc. etc.

Op zich klinkt het reëel. Je bent actief, betrokken en zorgt goed voor je omgeving.

Maar wat gebeurt er met je als het een keer (of vaker) niet lukt, als je een fout maakt, een verjaardag vergeet, boos wordt op je kinderen, het huis een zootje is, of als je ergens geen tijd of zin in hebt? Wat zeg je tegen jezelf, hoeveel druk leg je jezelf op, hoe streng of hoe lief ben je voor jezelf?

De kritische stemmen die de meesten van ons in ons hoofd hebben, mogen best eens tegengesproken worden.

In dit filmpje (Iyanla Vanzant bij Oprah Winfrey) de wijze les om eerst goed voor jezelf te zorgen. Als je zoveel geeft dat je jezelf opoffert, maak je de ander onbewust en ongewild een dief. Omdat die van jou neemt wat jij zelf nodig hebt.

Je kunt niet alles. Het is juist sterk om vaker nee te zeggen en om fouten te (mogen) maken. Je bent ook maar een mens. Zorg goed voor jezelf. Wees mild voor jezelf.

Ode aan het Nederlands

Fri, 02 Feb 2018 21:21:27 GMT

We hebben steeds meer de neiging Engels te gebruiken in het onderwijs, in social media (ik bedoel maar) en in ons dagelijks taalgebruik. Misschien is het mijn leeftijd en ga ik onvoldoende met mijn tijd mee, maar ik houd van het ouderwetse Nederlands. De nuance die het juiste woord aanbrengt. De klank van een letter. Hoe klanken werelden herbergen zoals in ‘het wasgoed dat wappert in de wind’. Ik zie het voor me dankzij de weifelende w van wie, wat, waar, wanneer, waarom, maar ook van wiebelen, wankelen, waggelen, wouwelen, woelen en wentelen.

Wij Nederlanders blijken vooral veel variatie in scheldwoorden te hebben. Geïnspireerd door de klank van een letter. Zoals de stiekeme, sluwe en slimme s van smiespelen, snaaien, steggelen, sjoemelaar, schorremorrie, schuinsmarcheerder, secreet, serpent, sjacheraar, snoever, schelm, smiecht, schavuit, schobbejak en snoodaard. Of juist de stomme s van slappeling, slampamper, slapjanus, scharminkel, schijtlijster, schlemiel, stoethaspel, stakker, stumper, sukkel, sufkop en sul die slist, stamelt en stottert en loopt te slabakken.

Woorden als oelewapper, klaploper, linkmiegel, knurft, tuig van de richel, nozem, duivelsgebroed, vlegel, doerak, dondersteen, donderstraal, lulletje rozenwater, flapdrol, lapzwans, minkukel, branieschopper, droogstoppel, belhamel, bengel, blaaskaak, droplul en melkmuil. Een heel rijtje en lang niet compleet. Misschien denk je nu, wat loop je te raaskallen, bekokstoven of konkelefoezen? Ben je helemaal belatafeld? Misschien vind je het quatsch, geneuzel of apekool of begrijp je er geen snars of sikkepit van. Maar sta eens stil bij de verschillende klanken.

De fijne letter f met zijn frunniken, frutselen, friemelen en finesse alsook flitsen en flikkeren en het prachtige flikflooien, foeteren, frapperen, fratsen en fnuikend. Niet slechts de gemene gluiperd, gespuis, geteisem, gajes, gladjanus, maar genieten van de g in gniffelen, grinniken, gnuiven, gieren, grijnzen, grimassen, ginnegappen, giechelen, giebelen en grapjas of de g-klank in schaterlachen, schertsen, schuddebuiken en schik hebben.

Bijzonder hoe klank en betekenis verbonden zijn. De denderende d van donderen, draven, daveren, duwen, drammen, doordrukken, dreunen, donderjagen en door, door, door, tegenover het deemoedige drentelen, dralen, dreinen, dreutelen en deinzen. De petieterige en precieze p van het peinzen, prakkezeren, pruilen, puzzelen, punniken, peuren, peuteren en peuzelen.

Klank kleurt het woord zoals de koutende k met zijn keuvelen, kijven, kiften, kakelen, konkelen, klikken, kissebissen, kletsen en klessebessen, maar ook kukelen, koekeloeren en jawel, klaploper. De haperende h van huiveren, huppen, hakkelen, hannesen, hikken, horten, hakketakken en oké, hittepetit. De likkebaardende l met zijn lillend, lallend, lol en lellebel. De zanikende z van zemelen, zeuren, zwetsen, ziften en zeveraar. De belegen b met zijn banjeren, bakkeleien, beuzelen, bedotten, beduvelen, botvieren, bekonkelen, bruuskeren, berispen, beschimpen, bestieren, bezoedelen en besodemieteren. Toch ook wel weer veel negatieve woorden. Daar zijn we blijkbaar creatiever in.

Ik ben benieuwd van welk woord jij gaat glimmen en glunderen. Misschien is het weer mijn hang naar de traagheid van weleer, maar ik geniet vooral van lanterfanten en flierefluiten.

Van afgunst naar harmonie

Thu, 31 Aug 2017 20:48:59 GMT

Laatst kon ik het weer eens niet laten. Ik moest toch weer even wat berichtjes checken op Facebook. En dan gebeurt het. Waar ik eerst nog met veel plezier verhalen en foto’s bekijk en een enkele like plaats, ook nog wel geïnspireerd raak door gedeelde video’s, komt er op een gegeven moment een ommekeer. Dan bekruipt me een gevoel van onrust. Al die verhalen, al die mensen die leven, genieten en delen. En ik. Ik die daar op dat moment achter mijn computertje zit, aan de zijlijn, passief. Wat maak ik nou eigenlijk van mijn leven? Binnen een paar minuten voel ik een lichte vorm van depressie. Afgunst.

Nou ben ik gelukkig wel van het snelle handelen. Ik heb geen zin om weg te zinken in negatieve gevoelens. Dus ik sluit direct Facebo aok af. Ik haal diep adem en pak er een inspirerend boek bij. Zoals ‘De kracht van nu’, van Eckhart Tolle. Ik lees wat ik al talloze malen heb gelezen, maar wat op een of andere manier nooit helemaal beklijft. Dat we niet onze gedachten zijn. Dat we naar onze gedachten kunnen kijken. Dat we meer zijn. Dat we meer moeten luisteren naar ons gevoel, onze intuïtie.

De belangrijkste boodschap vind je ook terug in de steeds populairdere en wetenschappelijk steeds vaker bewezen methode Mindfulness. Het gaat erom dat je je aandacht richt op het hier en nu. Meer is er niet. Verleden en toekomst zijn slechts in je gedachten aanwezig, ze bestaan niet echt. Er is alleen maar nu. Ik adem diep in en uit. Ik kijk om me heen, luister naar de geluiden, ruik, voel, proef. En ineens voel ik een geluksgevoel van binnenuit zich door mijn lijf verspreiden. Nu is eigenlijk alles goed.

Ik kan het leven van een ander niet leiden. Wil dat ook niet. Ik kan me er wel door laten inspireren (of laten afschrikken). Wat ik ook doe, is wat IK doe. En het is goed zo. Ik mag ‘fouten’ maken, dingen uitproberen, stomme dingen zeggen, of juist hele grappige. Er gebeurt eigenlijk niets dramatisch. Ja, een enkele keer, als er echt iets vervelends gebeurt, maar ook dan leef ik gewoon nog. En ergens voel ik dan alsof er iemand naar me zit te kijken en vergenoegd lacht. Misschien ben ik het zelf wel. Iemand die lacht omdat ik leef. Nu.

Ik hoef niets te forceren. Geen eindeloze to do- of bucketlists. Ik hoef geen grote verhalen te vertellen over wat ik allemaal wel niet meemaak. Ik laat me meevoeren op de stroom van mijn leven. Ik geniet van de bomen, de vogels, de wolken die voorbij drijven, mijn man en kinderen die me blij begroeten, mijn vrienden die me af en toe een berichtje sturen, een onverwacht leuke ontmoeting, een tenniswedstrijd bij veel te veel wind, een heerlijke maaltijd of een mislukte. Ik pleeg dat vervelende telefoontje waar ik zo tegenop zag (in gedachten, duidelijk niet in het hier en nu) en ben blij dat ik het doe en ook als dat weer achter de rug is en het al dan niet meeviel.

Natuurlijk val ik af en toe van mijn vlot, gaan mijn gedachten weer met me aan de haal, kan ik weer eindeloos verzinnen waarom dingen toch niet zo leuk zijn of eng. Dan verdwijnt mijn hoofd onder water, ben ik aan het spartelen en watertrappelen, maar er komt altijd weer een moment dat ik mezelf omhoog trek, ik hijs mezelf weer op dat vlot en dobber verder. Adem in, adem uit.

Laat je nakijken

Sat, 01 Jul 2017 21:02:15 GMT

Het was laatst weer in het nieuws: jongens worden te weinig opgevoed door mannen, zowel in de kinderopvang als in het onderwijs. Nog slechts 13 % van de leerkrachten is man. Bij de kinderopvang is dit nog geen 1 %. Zo ontbreekt, zegt men, voor jongens een rolmodel.

Jongens dienen zich steeds maar weer aan te passen aan de verwachtingen van de vrouwelijke leerkracht of leidster. En, zonder in vooroordelen te willen vervallen, vrouwen zijn in het algemeen wat rustiger van aard en druk gedrag van jongens wordt door hen vaak minder goed begrepen dan door mannen. Jongens die op het schoolplein in een boom willen klimmen, worden teruggefloten, want dat is te gevaarlijk. Lekker buiten met modder gooien, met stokken slaan, oei. Van kinderen wordt verwacht dat ze netjes in de klas zitten, hun mond houden en braaf doen wat er van hun gevraagd wordt. Niks rondrennen, schreeuwen of je krachten meten met een ander.

Nu snap ik dat je als leerkracht je programma wilt draaien, je wilt ze voorbereiden op het leven en dat ze goede resultaten halen. Ikzelf, vrouw, houd ook meer van rust en vind het ook fijner als kinderen naar me luisteren dan dat ze ervandoor gaan om elkaar de hersens in te slaan. Maar jongens zijn niet voor niets jongens. Ze zitten anders in elkaar dan meisjes. Tot 12 jaar kunnen jongens zich minder lang concentreren dan meisjes. Daarnaast hebben ze veel beweging nodig. Ze, de meesten, hebben behoefte aan fysiek gedrag, zijn jarenlang bezig met hun grove motoriek en houden niet van dat gepriegel met de fijne motoriek.

Echter, drukke jongens lijken wel niet toegestaan. Die worden continu teruggefloten, gewaarschuwd, en gekneed in een keurslijf van brave gehoorzaamheid. En als dit niet lukt, dan gaat er een etiket op hun voorhoofd: ADHD. Wat overigens niet wegneemt dat er ook meisjes zijn met ADHD. Naar schatting heeft 2 tot 6 procent van de jeugd ADHD en betreft dit vaker jongens dan meisjes.

Gelukkig waken de meeste leerkrachten en leidsters er wel voor om dit etiket op een kinds hoofd te plakken. Ze zijn geen psycholoog of psychiater en dienen zich te beperken tot het bespreken van wat ze waargenomen hebben. Ze hebben een signaalfunctie. Afwijkend gedrag dient gesignaleerd, besproken en eventueel verder onderzocht te worden. Daarbij wil ik er dus wel voor waarschuwen iets niet te snel als afwijkend te bestempelen.

Gesprekken voeren met ouders over het afwijkende gedrag van hun kind is niet makkelijk. Je hierin oefenen is geen overbodige luxe. Vragen die je jezelf bij zo'n gesprek kunt stellen, zijn o.a.: In hoeverre is er hier sprake van afwijkend gedrag? Wat is afwijkend en wat is de norm? Is de insteek van het gesprek het brengen van slecht nieuws of het uiten van zorg of iets anders? Hoe geef je aan dat je iets gesignaleerd hebt zonder dit direct als problematisch te benoemen? In hoeverre is afwijkend gedrag problematisch? Wat is het probleem dan? Wanneer besluit je gedrag met ouders te bespreken? En hoe doe je dat dan?

Bijgaand de sketch die ik samen met collega Majanka namens Parenticom (trainingsbureau voor kinderopvang en basisonderwijs) bij een voorschoolse opvang voorafgaand aan een training heb opgevoerd. Als 'leidster' heb ik hier een lekker direct gesprek met 'een ouder' gevoerd, alles gezegd wat in me opkwam en wat me stoorde, gezegd dat ze het kind moesten laten nakijken, etiket erop en helemaal tevreden het gesprek afgerond. Na deze sketch mocht het publiek, via het regiemodel, aangeven hoe het gesprek beter kon. Leuk om te merken hoe betrokken iedereen is als ze zien hoe het fout gaat in zo'n gesprek. Ik vind het altijd leuk, en waardevol, om dingen fout voor te doen. Je gaat het pas zien als het er niet is, als het ware. Of ben ik nu afwijkend, moet ik me laten nakijken?

Lekker fout

Thu, 29 Jun 2017 20:48:55 GMT

Kinderen leren het best door ze te vertellen wat ze goed hebben gedaan, volwassenen leren juist van fouten. Dit komt omdat het voor kinderen heel gewoon is fouten te maken. Ze halen hun schouders op over negatieve feedback. Praten, lopen, leren lezen? Het gaat allemaal met vallen en opstaan. De hersenen van kinderen vertonen pas extra activiteit wanneer ze te horen krijgen dat ze iets goed doen. Volwassenen zijn gewend dingen goed te doen. Die kunnen heel veel dingen al. Een fout is dan een afwijking van het normale patroon, het valt extra op en hierdoor leren volwassenen juist van fouten (*).

Wij zijn in het algemeen vaak bang om fouten te maken en dat zou dan eigenlijk stilstand betekenen. Hoe leuk is het dan om, in een veilige omgeving, heel veel fouten te mogen maken. Ik laat deelnemers aan een workshop theatersport bijvoorbeeld wel eens het meest foute feedbackgesprek voeren. Zelf maak ik ook geweldig veel 'fouten' als trainingsactrice door niet een keurig verantwoord, volgens de communicatieregels gepaste reactie te geven, maar juist dat onaangepaste gedrag te tonen, of die nare reactie waar de ander bang voor is. Ik reageer in een rollenspel emotioneel, bot, vervelend, aanvallend, etc. En de ander mag ook fouten maken, zodat die direct het effect ervan kan merken.

En dan is er ook nog het regiemodel. Wat is het leven van een trainer/trainingsacteur toch leuk! Je kunt met humor zoveel bereiken. Door deelnemers aan een training een lachspiegel te bieden, een uitvergroting dan wel vervorming van de werkelijkheid, zien ze precies waar het fout kan gaan en beseffen ze tegelijkertijd hoeveel ze al goed doen.

Een tijdje geleden mocht ik samen met andere trainers van Parenticom (trainingsbureau voor kinderopvang en basisonderwijs) tijdens een studiemiddag Oudergesprekken een workshop geven aan een voorschoolse opvang. Zo'n 60 pedagogisch medewerkers werden er getraind.

Voordat we uiteen gingen in de verschillende subgroepen en workshops, was er een algemeen gedeelte waar we op interactieve wijze met de stof omgingen. Onderdeel daarvan was een sketch. Samen met collega Majanka liet ik op een humorvolle en snelle manier zien hoe het niet moet.

Als 'leidster' voerde ik een lekker direct gesprek met 'een ouder', gaf ik ongezouten mijn mening over haar kind, en ook nog over de moeder zelf, plakte er een etiket op, negeerde haar reactie en rondde ik tevreden het gesprek af. Het publiek was geschokt en wilde heel graag verbeteringen aanbrengen in mijn wijze van communiceren. Dat mocht.

Na afloop van deze act kon het publiek, via het regiemodel, aangeven hoe het gesprek beter kon. Het regiemodel is een (inter)actief en praktisch trainingsmodel dat werkt met fouten. Hierbij wordt eerst getoond hoe het niet moet en daarna kunnen deelnemers, als regisseur, het gesprek stap voor stap bijsturen. De suggesties speelden we uit zodat het effect direct zichtbaar was. Een hele leuke manier om van en met elkaar te leren. In de evaluaties werd dit onderdeel van de middag dan ook hoog gewaardeerd. Zie hier de sketch .

(*) Bron: Geen gevecht, geen gebijt, geen gegil. Het bevorderen van positief gedrag bij mensen met autisme en andere ontwikkelingsstoornissen, Bo Hejlskov Elven

What you see is what you get

Wed, 31 May 2017 20:48:53 GMT

Focus je op de dingen die goed gaan en op kwaliteiten? Of is jouw kritische stem met name aan het woord en let je vooral op 'fouten' en tekortkomingen? Als je bewust kiest voor wat je zegt en denkt over jezelf en over anderen, kun je je zelfbeeld en je wereldbeeld positief beïnvloeden. En dat leeft een stuk leuker!

Rond het begin van onze jaartelling schreef Ovidius over Pygmalion, een beeldhouwer die een wit, ivoren beeld maakte van een mooie, jonge vrouw waar hij hevig verliefd op werd. Hij bad de goden dat zij hem deze vrouw gaven en Venus vervulde zijn wens. Het beeld kwam onder zijn lippen en omhelzingen tot leven en ze leefden waarschijnlijk nog lang en gelukkig.

De kern van dit verhaal is dat het beeld dat in jezelf leeft werkelijkheid wordt. Je verwachtingen komen uit. In 1968 beschreven Rosenthal en Jacobson het onderzoek ‘Pygmalion in the classroom’. Op een lagere school in California deden alle leerlingen een IQ test. De leraren kregen de uitslagen niet te zien. Hen werd verteld dat van zo’n 20 % van de leerlingen veel verwacht kon worden. De leraren kregen de namen van deze kinderen te horen. Deze namen waren echter willekeurig gekozen, ze stonden los van de resultaten van de IQ test.

Aan het eind van het onderzoek werd dezelfde IQ test gebruikt. Wat bleek? Met name bij de jongste kinderen werd heel duidelijk zichtbaar wie tot de zogenaamde veelbelovende groep had gehoord. De leerlingen waarvan de leraren dachten dat ze veelbelovend waren, scoorden significant hoger. De verwachtingen van de leraren werden een self-fulfilling prophecy, ze kwamen uit: het Pygmalion effect, ook wel het ‘observer-expectancy effect.

Het beeld dat de leerkracht heeft, blijkt meer voorspellende waarde te hebben dan IQ-scores, de thuissituatie of eerder vertoond gedrag. Het referentiekader van de docent werkt als een filter. Het bepaalt zijn aanpak, wat hij ziet en hoe hij reageert. Zijn verwachtingen kleuren zijn waarneming en interpretatie. Maar ze hebben ook effect op de leerlingen. Doordat de leraar een bepaalde verwachting uitstraalt en ander gedrag vertoont, wordt de leerling gestimuleerd gedrag te vertonen dat overeenstemt met deze verwachting. De leraar let daarbij op de signalen die zijn beeld bevestigen (confirmatieneiging) en stimuleert dit gedrag waardoor dit nog meer bekrachtigd wordt.

De lichaamstaal van de leraar is bemoedigender naar de leerlingen waarvan hij denkt dat deze intelligent, veelbelovend en bekwaam zijn, hij is toleranter naar hen. Bij de leerlingen die (willekeurig) als dom en lastig worden bestempeld, reageert zo'n leraar eerder kortaf, geïrriteerd en ongeïnteresseerd, wat natuurlijk effect heeft op de reactie van het kinderen. Die gedragen zich ook zoals van ze verwacht wordt.

Inmiddels mogen deze onderzoeken niet meer omdat ze schadelijk zijn voor de kinderen.

Maar stel je eens de volgende twee situaties voor:

Situatie 1: Je krijgt continu te horen dat je niets kan, ze vinden je lui of juist te druk, nergens goed voor, een hopeloos geval. Als je iets doet, wordt er gezegd: 'Nee, doe maar niet, dat kun je toch niet, laat maar.'

Situatie 2: Je krijgt continu te horen dat je leuk en aardig bent, ze vinden je intelligent en waarderen je prestaties. Als je iets doet, wordt er gezegd: 'Wat doe je dat goed, zie je wel dat je het kan.'

Ga eens na wat voor effect het kan hebben als je vertrouwen uitspreekt en uitstraalt naar jezelf en naar een ander. Het beeld dat je voor ogen hebt kan zomaar ineens tot leven komen!

Eén dag lachen

Sun, 07 May 2017 20:48:51 GMT

Vandaag, zondag 7 mei, is het zover! Sinds 1998 wordt op de eerste zondag van mei de Internationale Dag van de Lach gevierd. Deze dag worden in meer dan 65 landen lachmanifestaties georganiseerd om aandacht te vragen voor vrede en het belang van de lach voor vriendschap en verbroedering.

Lachen is belangrijk voor je lichaam, je geest en voor de samenwerking. Als je lacht, produceren je hersenen endorfine. Deze neurotransmitter vermindert pijnklachten en geeft een prettig gevoel. Ook zorgt lachen ervoor dat je contacten met andere mensen beter verlopen. We glimlachen niet voor niets beleefd naar elkaar. Lachen heeft een functie, namelijk aangeven dat de ander van jou niets te vrezen heeft. Het geeft aan dat je goede bedoelingen hebt. Een beleefde lach is dan wel de minste vorm ervan. Je kunt je voorstellen wat het effect is van een echte, volle lach. Herinner je je nog hoe je vroeger slap van de lach kon zijn. Dat was nooit met iemand die je niet mocht en als dat per ongeluk toch zo was, dan mocht je die persoon vanaf dat moment wel. Heb je eenmaal met iemand gelachen, dan schept dat een band.

Bij de workshops theatersport die ik geef, wordt altijd waanzinnig veel gelachen. Laatst schoot er ook weer een deelnemer in een lachstuip waar ze nauwelijks uitkwam. Iets dat voor de meesten toch jaren geleden is. Aan het eind van de workshop hangen in de meeste gevallen deelnemers over de stoelen van het lachen.

Nu kan lachen ook een vorm van zenuwen zijn. Bij een andere (meer serieuze) training gaf een deelneemster achteraf ook aan dat ze zo hard had gelachen uit faalangst, ze was bang voor deelname aan een rollenspel. Zo'n lach kan op zo'n moment bevrijdend zijn, het zorgt er in ieder geval voor dat ik als trainer/trainingsacteur even niet met je kan oefenen. Een mooie ontsnapping, maar een gemiste leerkans.

De meeste deelnemers lachen echter van pure verwondering, schik (niet schrik) en blijdschap. Ze ontdekken onverwacht leuke kanten aan zichzelf en aan de ander. Als je je creativiteit namelijk laat stromen, als je jezelf toestaat om je kritische stem achterwege te laten, als je het serieuze (vaak dagelijkse) masker een keer laat zakken, dan ontstaan de mooiste dingen. Humor ligt om het hoekje te wachten tot je het ontdekt.

Laten we ons niet beperken tot één dag in het jaar. 'Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd' gaat misschien wat ver, maar ik ben er erg voor om vaker te lachen. Het relativeert, lucht op, verbindt, geeft je een goed gevoel, etc. Wat let je nog?

Het brein van de visser

Wed, 03 May 2017 11:59:09 GMT

Burn-out, depressie, stress. 36 % van het werkgerelateerde ziekteverzuim ontstaat door werkstress. Dit zijn 7.555.000 verzuimdagen of bijna 21.000 fte per jaar. Een miljoen Nederlanders heeft last van burn-out klachten. Volgens TNO zijn de oorzaken o.a. : 38% hoge taakeisen en 44 % te weinig autonomie. De moderne mens voelt steeds meer werkdruk en arbeidstevredenheid neemt af. En volgens een artikel in de Volkskrant deze week heeft de mens het brein van een vis als het op stress aankomt: de moderne tijd biedt meer prikkels dan we aankunnen.

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we gezond en met plezier ons werk doen en ons leven leven?

Het lijkt erop dat de huidige maatschappij ten onder gaat aan wantrouwen. We zijn meer bezig met controleren en sturen op cijfertjes, dan dat we erop vertrouwen dat een ander zijn werk goed zal doen. En goed betekent tegenwoordig snel, tegen zo min mogelijk kosten en met veel winst. Hoge eisen, afleidende prikkels, voldoen aan de regeltjes, weinig autonomie. We rennen onszelf voorbij. Wanneer is het tijd voor genieten? Wordt er nog wel eens een geintje gemaakt op het werk?

Pakketbezorgers douwen een pakketje in mijn handen en sprinten weer weg. Geen tijd voor een vriendelijke glimlach, een korte grap. Door, door, scoren, niet gestraft worden voor te late levering.

Op de weg ergeren we ons als onze voorligger drie kilometer onder de maximale snelheid rijdt. Dat kan harder. Dat moet harder, want we hebben haast.

Aan de kassa wordt geen praatje meer gemaakt, want de geërgerde zuchten verderop in de rij dringen door tot de kassière. Snel scannen en verder. De wereld gaat aan vlijt ten onder (Max Dendermonde, 1954).

Ik betrapte mezelf er laatst ook op, veroordelen. Toen ik langs de snelweg een aantal mensen een brug zag bouwen, viel het me op dat er meer mensen stonden toe te kijken dan dat er werkelijk iets aan het doen waren. Zo leek het tenminste. Een momentopname, een snelle conclusie, een oordeel. Het is zo gebeurd. Terwijl ik juist blij zou moeten zijn dat die mensen het zichzelf gunden even 'niets' te doen, even wat minder werkstress te ervaren. Maar ook dat is een vooroordeel, want ik weet helemaal niet of ze 'niets' aan het doen waren en wie ben ik om er een 'goed' of 'fout' label op te plakken?

We jagen elkaar op met onze werkeisen, vergelijken ons materieel gewin met elkaar, vertrouwen elkaar niet meer en klagen over alles. Net als ik hier nu.

Ik word misschien oud, maar ik verlang terug naar het praatje met de melkboer, een echte mevrouw aan het loket van de NS waar je een vraag aan kunt stellen, de grap van de jongen van de interne post op de werkvloer. In het kader van de efficiency, kostenbesparing en dodelijke concurrentie vergeten we menselijk contact. Ook in de trein kijken we elkaar niet meer aan, zeggen geen goedemorgen meer, maar we laten onze ruggen vergroeien door slechts in de virtuele wereld van onze iPhone te leven. Je mag niets missen, maar ondertussen mis je het echte leven.

Het is als het bekende verhaal van de ondernemer die kritisch keek naar de visser die in zijn bootje lag te luieren:

- Waarom ga je niet meer vis vangen?

- Hoezo?

- Dan kun je je bedrijf uitbreiden, personeel aannemen, rijk worden.

- En dan?

- Dan kun je lekker relaxen op je boot, heb je tijd om met je kinderen te spelen, voor je vrouw, vrienden, gezelligheid.

- Die tijd heb ik al, dat doe ik allemaal nu al.

Meer, meer, meer en ten onder gaan aan werkstress? Of meer rust en aandacht inbouwen, even ademen en de tijd nemen om elkaar echt te zien en te spreken, te genieten van het leven? Omdat we daar behoefte aan hebben. Ik in ieder geval. Met het brein van een vis, of van de visser.

Lummelen

Fri, 14 Apr 2017 21:02:13 GMT

Op 15 april is het Nationale Lummeldag, als herdenking aan Leonardo da Vinci die is geboren op 15 april 1452. Deze schilder, architect, uitvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, beeldhouwer, schrijver en componist (je zou er een minderwaardigheidscomplex van krijgen) gaf aan dat je op je onbewuste kunt vertrouwen als je een oplossing voor een intellectueel probleem zoekt. Loslaten, ontspannen en vertrouwen dat het wel goed komt.

Dit loslaten wordt aan meerdere genieën toegeschreven. Zo zou Archimedes zijn Eureka moment gehad hebben toen hij in bad zat en het idee van zwaartekracht is volgens de overlevering als een appel uit de lucht komen vallen toen Newton relaxed onder een boom zat.

Ap Dijksterhuis, hoogleraar psychologie, schreef in zijn boek Het slimme onbewuste al dat ons bewustzijn maximaal zo'n 60 bits per seconde kan verwerken. Onze zintuigen en ons onbewuste daarentegen gaan voor ongeveer 11,2 miljoen bits per seconde. Om het even in perspectief te zetten. We kunnen onbewust dus 200.000 keer meer verwerken dan bewust. Leonardo had het dus wel aardig ingezien om op zijn onbewuste te vertrouwen.

Loslaten is een van de belangrijkste principes bij theatersport. Even niet luisteren naar de kritische stem in je hoofd, maar je eerste ingeving volgen. De mooiste scenes ontstaan als mensen uit hun hoofd gaan en puur reageren op wat er gebeurt. Even tappen uit ons onbewuste, spelen als een kind. Weet je nog hoeveel fantasie je toen had? In een workshop theatersport kijken deelnemers mij vaak verbaasd aan. Ze waren vergeten hoe leuk het is om samen te spelen, realiseren zich hoe fijn het is op elkaar te vertrouwen en ontdekken weer verborgen kanten van zichzelf.

In onze huidige maatschappij zijn we alleen maar druk, druk, druk. Al lijkt er een tendens te ontstaan om zo nu en dan te ontsnappen aan deze gekte, soms gedwongen, bijvoorbeeld vanwege een burn-out. In deze drukte valt nu Lummeldag, helaas op een zaterdag, maar toch. Voor velen is een zaterdag gevuld met klusjes, snelle boodschappen, een bezoek aan de voetbal- of hockeyvelden en de dag is alweer om. NU EVEN NIET dus.

Wat moeten we dan doen op zo'n dag? Nou, niets dus. Alleen relaxen, genieten en vertrouwen op die geniale inval. Lummel ze!

1 april

Fri, 31 Mar 2017 21:02:11 GMT

Zaterdag is het 1 april, een dag om op ons hoede te zijn. Je schoenveter zit los (als je schoenen zonder veters draagt), er zit een spin in je haar, de wc is omwikkeld met plastic, je bureau staat buiten, taarten ontploffen en er zit zout in je thee.

Ik ben nog steeds boos op dat meisje uit mijn kleuterklas dat zei dat er een koe in de klas stond. Ik geloofde haar niet, maar ik moest wel de klas in. Ik hoor haar nog lachen. Zo onterecht!

En ik moet denken aan de lol die ik had als kind toen ik met een vriendinnetje het winkelcentrum in ging en we tegen iedereen riepen '1 april, kikker in je bil!' Een hele middag de slappe lach. Tja.

Volgens sommige theorieën ontstond de 1 april grap in de 16e eeuw in Nederland, geïnspireerd op een gedicht van Eduard de Dene waarin een edelman zijn personeel op die dag allerlei vreemde klusjes liet opknappen. Anderen zeggen dat de dag te maken heeft met de omzetting van de Juliaanse kalender naar de Gregoriaanse in Frankrijk, waarbij oud en nieuw van 1 april naar 1 januari werd gezet en er veel grappen uitgehaald werden met mensen die vasthielden aan de oude kalender.

Hoe dan ook, ik vind het een mooie traditie. Volgens onderzoek stimuleert humor de taalverwerkende delen en de beloningscentra van het brein. De aanmaak van dopamine, een neurotransmitter die zorgt voor een plezierig gevoel, neemt toe en stresshormonen zoals cortisol en adrenaline nemen af. Lachen maakt gezond is een cliché met een kern van waarheid.

Grappen worden in de psychologie vaak bestudeerd in het kader van pesterijen. Echter, grappen kunnen ook juist een methode zijn om iemand welkom te heten in de groep of te laten weten dat die er bij hoort. Het gebruik van humor in lessen en trainingen kan, mits het aansluit op de leerstof, ervoor zorgen dat het geleerde beter onthouden wordt. Bovendien wordt de leraar of trainer hierdoor ook als een meer competente communicator gezien. Een fijne bijkomstigheid.

Humor is ook een coping mechanisme voor stress en tegenslag. Het speelt een belangrijke rol in de weerbaarheid en overlevingskansen van mensen. Als pijn ondraaglijk is, plaats humor een buffer tussen de pijn en de persoon die deze pijn moet ondergaan. Ook speelt humor een rol bij het tegengaan van angst en depressie. In tijden van oorlog wordt galgenhumor gebruikt om het leven nog enigszins dragelijk te maken. In Nazi Duitsland was humor verboden, het werd gezien als een teken van opstand en daarom bedreigend voor het regime. Op anti-Nazi humor stond de doodstraf.

Gelukkig leven wij in een land en tijd waar grappen in het algemeen gewaardeerd worden. De meeste grappen die we uithalen bij onze vrienden en collega's worden met de beste bedoelingen gedaan, zijn niet bedoeld om schade aan te richten en geven een relativerende knipoog aan het leven.

Zo had ik jaren geleden het, vond ik, briljante idee om het parkeerprobleem van de lease auto's van het bedrijf waar ik voor werkte op te lossen door valet parking in te voeren met studenten die de auto gedurende de dag ook konden gebruiken voor taxidiensten. Ik zag de paniek al in de ogen van mijn collega's bij het idee dat hun kostbare 'bezit' zomaar ergens in het land zou rondrijden met ongure type's achterin en een gesjeesde student aan het stuur. Invoerdatum van dit nieuwe beleid had ik gezet op 1 april, dan konden ze hun autosleutels inleveren in de centrale hal. Helaas durfde de communicatie afdeling het niet aan.

Ik ben benieuwd naar de 1 april grappen van dit jaar.

Spelen is overleven

Thu, 30 Mar 2017 12:06:24 GMT

Buiten spelen is binnen één generatie met 71 % afgenomen. Obesitas en depressie bij kinderen nemen toe. Volwassenen voelen steeds meer werkstress en arbeidstevredenheid neemt af. Komt dit omdat we tegen onze natuur ingaan? Is er te weinig tijd voor plezier, wordt er te weinig gespeeld?

De laatste tijd komt er steeds meer aandacht voor de waarde van spelen. Onderzoek wijst uit dat spelen van evolutionair belang is. Zodra er aan de basisbehoeften is voldaan (voldoende eten, rust en veiligheid) gaan mens en dier spelen. Al zolang ze bestaan. Spel is iets dat de natuur blijkbaar belangrijk genoeg vond om eeuwenlang van generatie op generatie door te geven. Wat is dan het nut van spelen?

Dr. Stuart Brown, psychiater en klinisch onderzoeker, heeft hierover een interessant boek geschreven waaruit ik hier vrijelijk citeer. Het boek heet: Play, how it shapes the brain, opens the imagination and invigorates the soul. Aanrader!

Ten eerste is spelen plezierig. De mens kiest waar mogelijk voor plezier en voor het vermijden van pijn. Wat zou het leven zijn zonder spel: zonder sport, boeken, films, kunst, muziek, grappen, drama, flirten, dagdromen, komedie, ironie? Waarom zingen vogels, waarom dansen mensen? Omdat het leuk is. Spel geeft energie, maakt het leven lichter, zorgt voor meer optimisme, biedt nieuwe mogelijkheden, geeft ons het gevoel dat we leven.

Daarnaast is spelen nuttig. Uit onderzoek blijkt dat er bij zoogdieren een sterke positieve link is tussen het vermogen te spelen en de grootte van het brein. Er is een correlatie met de frontale cortex, het onderdeel van het brein waar planning en organisatie plaats vindt.

Spelen geeft ons de gelegenheid belangrijke vaardigheden te oefenen zonder dat ons leven er op dat moment van afhangt. Het bereidt ons voor op het leven. Spel vormt het brein, zorgt ervoor dat we ons leren aanpassen aan veranderende omstandigheden, dat empathie zich ontwikkelt, net als creativiteit, oplossingsgericht denken en innovatief vermogen. Het leert kinderen hoe de wereld in elkaar zit, hoe sociale relaties werken, ze ontwikkelen hierdoor emotionele intelligentie.

Spelen is ook bij volwassenen geen tijdsverspilling. We gaan door zes processtappen tijdens spel: verwachting, verrassing, plezier, begrip (nieuwe kennis), kracht (het beheersen) en evenwicht. Spel geeft volwassenen de mogelijkheid nieuw gedrag te oefenen, nieuwe denkwijzen uit te proberen en geeft nieuwe inzichten. Samen spelen geeft plezier en zorgt voor emotionele verbinding. Spelen is een basisvereiste voor gezondheid, welzijn en voor wat het betekent mens te zijn.

Nu speel ik in mijn werk al behoorlijk veel (rollenspel, theatersport), maar ook tussendoor is spelen waardevol. Voor de sfeer, de lol, de verbinding. Voor een online training van Have Fun in Sales namen we laatst een aantal telefonische verkoopgesprekken op. Superleuk om te doen, maar met een serieuze insteek. Tijdens een pauze hadden collega Majanka en ik behoefte ons even uit te leven. Dit werd opgenomen, zie bijgaand filmpje. Daarna konden we er weer helemaal fris tegenaan.

Laten we vaker samen spelen!

De kracht van de introvert

Fri, 17 Mar 2017 13:11:50 GMT

Mensen die hun mond houden, worden niet gehoord. Het klinkt logisch. Besluiten worden in het algemeen genomen door te volgen wat het hardst geroepen wordt. Ongeacht of dit een goed idee is. Door niet te luisteren naar personen die niet direct op de voorgrond springen, missen we een essentiële invloed, de kracht van de introvert.

De westerse wereld wordt gedomineerd door de extraverte mens. De mens die tegelijkertijd kan praten en denken en daardoor steeds net iets sneller en meer nadrukkelijk aanwezig is dan de introverte mens. De extraverte mens handelt alvorens na te denken en is vaak meer gevoelig voor verleidingen als geld en status. De bankencrisis wordt wel eens toegeschreven aan de extraverte mens die weigerde te luisteren naar de kritische geluiden van de introverte mens die nadacht over de consequenties van bepaalde financiële constructies en zich zorgen maakte. 'Ach, je moet niet zo moeilijk doen.' 'Zonder risico geen winst.' De gevolgen zijn duidelijk.

Jarenlang probeert men de introverte mens te veranderen in een extravert persoon. Alsof het natuurlijke gedrag van de introvert niet goed is. Als je de introvert extravert wilt maken, ga je voorbij aan zijn kwaliteiten, zoals: onafhankelijk denken, scherp observeren, zich kunnen verplaatsen in een ander, rustig en bescheiden zijn, goed kunnen luisteren, verbeeldingskracht, intelligentie en creativiteit. Kwaliteiten die je niet wilt missen, zeker niet als er belangrijke beslissingen genomen moeten worden.

Introversie is niet hetzelfde als verlegenheid. Verlegenheid is angst voor sociale afkeuring. Introversie is een voorkeur voor omgevingen die niet te prikkelend zijn. Vaak worden deze begrippen verward, zeker ook omdat de introvert regelmatig geconfronteerd wordt met kritiek op zijn natuurlijke staat van zijn, zijn rustige contemplatie, en derhalve sociale afkeuring verwacht.

Bij beoordelingen hoort de introvert steevast dat hij zichzelf vaker moet laten zien en horen. Iets dat de introvert vertaalt als geschreeuw om niets. Een introvert denkt dat zijn kwaliteiten voor iedereen zichtbaar zijn, dat daar geen extra aandacht voor nodig is. Omdat hij zelf ook de kwaliteiten van een ander ziet, zonder dat de ander hierover in de wandelgangen hoeft te roepen.

Introversie is niet veranderbaar, het wordt gezien als een van de meest stabiele karaktertrekken. Carl Jung schreef al over introversie en extraversie en ook in de big five van persoonlijkheidskenmerken wordt de introversie/extraversie dimensie gezien als een fundamenteel kenmerk waarop mensen kunnen verschillen.

Een introvert krijgt energie door zich naar binnen te keren, in zijn eigen wereld, om na te denken, zaken op een rij te zetten en zich zo weer op te laden. Een extravert krijgt energie door zich naar buiten te keren, onder de mensen te zijn en acties te ondernemen. Een extravert wordt blij van shoppen en daarna van feest naar feest hoppen. Een introvert vindt dit doodvermoeiend, is snel overprikkeld. Een introvert houdt wel van het gezelschap van mensen, maar heeft tijd nodig al deze indrukken te verwerken. Bij teveel prikkels raakt de introvert geagiteerd, wordt vergeetachtig, verliest zijn concentratie en kan niet meer denken.

Extraverten praten liever dan dat ze luisteren. Koetjes en kalfjes, small talk, borrelpraat? Geen probleem. Introverten luisteren juist meer dan dat ze praten en houden meer van diepgang, liefst in wat kleiner gezelschap. Een extravert bepaalt al pratend zijn mening. Een introvert vindt dat hij pas genoeg weet om een mening te vormen als hij bijna alles van een onderwerp weet. Hij wacht tot zijn mening gevraagd wordt, wil niemand onnodig lastig vallen en vindt het onbeleefd iemand te onderbreken. Een introvert zegt alleen iets als hij vindt dat het van belang is of als hij het hartgrondig met iemand oneens is. Hij bereidt zich voor voordat hij iets gaat zeggen en is daardoor trager en bedachtzamer.

Bij het spreken zullen introverten eerder oogcontact vermijden, omdat ze zich zo beter kunnen concentreren op wat ze denken. Bij het luisteren kijken ze een ander wel aan. Extraverten kijken een ander juist aan als ze praten, om te zien hoe deze reageert. Bij het luisteren vermindert bij hen het oogcontact omdat extraverten willen zien wat er in de omgeving gebeurt.

Zo'n één op de drie mensen is introvert, een stille, bescheiden adviseur. Een introvert zal er niet snel voor kiezen aandacht voor zijn standpunt te vragen of in het middelpunt van belangstelling te staan. En dat is een gemiste kans. De andere twee van de drie adviseer ik daarom wat vaker te luisteren naar deze persoon die vaak zinnige dingen te melden heeft. Gun de introvert de tijd om na te denken, nodig hem uit zijn mening te delen. Overschreeuw hem niet, maar geef hem de ruimte en luister naar wat hij te zeggen heeft. De wereld heeft behoefte aan introverte mensen als Angela Merkel, Barack Obama en de Dalai Lama. Laten we wat vaker naar elkaar luisteren. Een mens heeft niet voor niets twee oren en slechts één mond.

Gebaseerd op de boeken Stil van Susan Cain (zie ook haar Ted talk ) en Introvert door het leven van Mart Olsen Laney.

Train je brein voor succes

Thu, 19 Sep 2002 13:25:58 GMT

Van zelfkritiek naar compassie

Herken je dit?

- Je wordt belaagd door negatieve gedachten, je vindt jezelf stom

- Je blijft maar malen over een gemaakte fout

- Je bent nerveus of hebt het gevoel vast te zitten

- Je kunt je niet goed concentreren

- Je zoekt steeds maar afleiding bij je telefoon of op social media

Je bent misschien perfectionistisch en kritisch op jezelf en daar ben je stiekem best trots op want zo blijf je jezelf ontwikkelen en verbeteren.

Als je echter alleen maar kritiek op jezelf uit, dan ga je je al snel vervelend voelen. 'Ik kan ook niets', 'Wat ben ik toch stom', of 'OMG, wat een domme fout' zijn nou niet echt behulpzaam. Dit soort innerlijke stemmen belemmeren je alleen maar in je prestaties en je gaat je er ook niet prettiger door voelen. Waar je aandacht aan geeft, wordt namelijk alleen maar groter in gedachten. Dan kun je maar beter aan iets leukers denken of milder voor jezelf zijn.

Zelfcompassie is een veel betere route naar succes. Zelfcompassie:

- Verbetert je motivatie om te veranderen of te herstellen na een fout

- Zorgt voor een beter humeur, optimisme, nieuwsgierigheid en blijdschap

- Verbetert je eigenwaarde

- Zorgt ervoor dat je beter bestand bent tegen tegenslag

- Vermindert psychologische stress, angst en depressie

Hoe kun je hier nou voor zorgen? Ten eerste zijn er allerlei psychologische technieken die je kunnen helpen je gedachten te veranderen, zoals cognitieve gedragstherapie, Acceptance and Commitment Therapy en Rationeel Emotieve Therapie. Daarnaast kun je bewust aanwezig zijn. In het hier en nu zijn helpt je namelijk.

Ga maar eens je gedachten na: maak je je druk over iets in het verleden, zorgen over iets in de toekomt of speelt er iets in het hier en nu? Meestal gaat het over iets in het verleden wat nou eenmaal gebeurd is of iets vaags in de toekomst. Nu is echter het enige moment dat je er iets aan kunt doen. Even een paar clichés die hun waarde blijven behouden: 'Gedane zaken nemen geen keer' en 'de mens lijdt het meest voor het lijden dat hij vreest'. Je kunt aan het verleden of de toekomst alleen nu iets doen. Je kunt fouten herstellen of er anders naar kijken, nu. Je kunt problemen aanpakken of zo goed mogelijk voorkomen door er aan te werken, nu.

Het helpt om fouten te zien als leerervaringen. Ga omdenken. Maak van mislukkingen en fouten leerzame ervaringen. Zoek naar de lessen die je kunt leren in moeilijke situaties. Van fouten groei je, het is het begin van een nieuwe ontwikkeling.

Een leuke oefening om je meer in het hier en nu te krijgen, is bijvoorbeeld deze:

Neem ( elke dag) een paar minuten de tijd om de dingen die je met je zintuigen waarneemt te benoemen (vijf dingen die je ziet, vijf die je hoort, vijf die je voelt dan wel aanraakt, vijf dingen die je ruikt en bewust iets proeven).

Je leeft maar 1 keer, namelijk NU!